Số 18 (2026)

					Xem Số 18 (2026)
Đã Xuất bản: 25-09-2026

Bài viết

  • ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG NHÂN GIỐNG CỦA CÂY THIÊN MÔN ĐÔNG (Asparagus cochinchinensis (Lour.) Merr.)

    Abstract : 0 PDF: 0
    Ninh Thị Phíp, Nguyễn Thị Hạnh, Bùi Thị Hồng Anh
    3-10

    Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá khả năng nhân giống của cây Thiên môn đông (Asparagus cochinchinensis (Lour.) Merr.), phục vụ nhu cầu trồng trọt và phát triển vùng nguyên liệu dược liệu có giá trị cao. Hai mẫu giống được sử dụng là TMĐ01 (không tạo quả) và TMĐ02 (có tạo quả). Nghiên cứu bao gồm hai thí nghiệm: (i) đánh giá ảnh hưởng của mẫu giống và số nhánh tách/cây giống (1, 2, 3 nhánh) đến khả năng bật mầm, sinh trưởng và tỷ lệ xuất vườn; (ii) đánh giá ảnh hưởng của phương thức nhân giống đến khả năng sinh trưởng của cây Thiên môn đông. Bố trí thí nghiệm theo kiểu RCB, 3 lần nhắc lại. Nghiên cứu thực hiện tại xã Quảng La, thành phố Quảng Ninh. Kết quả cho thấy, số nhánh tách/cây giống có ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng nhân giống, trong đó cây giống có 3 nhánh cho kết quả cao nhất về tỷ lệ sống (90%) và rút ngắn thời gian xuất vườn ở cả hai mẫu giống. Cây Thiên môn đông có thể sự dụng nhân giống bằng tách nhánh và gieo hạt. Cây nhân từ phương thức nhân giống tách nhánh phát triển mạnh hơn cây gieo hạt trong 8 tháng đầu trồng tại ruộng sản xuất, đặc biệt về chiều cao và số nhánh.

    DOI: https://doi.org/10.71254/89c6bp90
  • PHÂN LẬP, TUYỂN CHỌN VÀ KHẢO SÁT MÔI TRƯỜNG NHÂN GIỐNG NẤM MỐI ĐEN (Hymenopellis radicata)

    Abstract : 0 PDF: 0
    Nguyễn Ngọc Thạnh, Lê Huỳnh Trúc Vi, Đào Thị Yến Vy, Dương Thị Mỹ Duyên, Nguyễn Hoàng Quốc Tài, Lưu Minh Châu, Trần Minh Phúc, Trần Thị Giang, Huỳnh Xuân Phong
    11-19

    Nghiên cứu được thực hiện nhằm tuyển chọn các chủng nấm mối đen có khả năng thủy phân cellulose và tinh bột, đồng thời khảo sát môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm ở giai đoạn nhân giống cấp 1 và cấp 2. Khả năng thủy phân cellulose và tinh bột được đánh giá trên môi trường CMC và tinh bột. Các chủng nấm sau khi đã phân lập và tuyển chọn được định danh dựa trên trình tự vùng ITS, kết quả cho thấy, cả hai chủng AG và TG đều thuộc loài Hymenopellis radicata (nấm mối đen với độ tương đồng 100%). Ở giai đoạn nhân giống cấp 1, sự phát triển của tơ nấm được theo dõi trên môi trường PGA bổ sung các thành phần khác nhau. Ở giai đoạn cấp 2, nấm được nuôi cấy trên các giá thể gồm: Hạt lúa, hạt bắp và hỗn hợp lúa, bắp có bổ sung CaCO3. Kết quả cho thấy, hai chủng AG và TG có khả năng thủy phân cellulose và tinh bột tốt. Trên môi trường cấp 1, cả hai chủng được nuôi cấy trên môi trường thạch PGA bổ sung 20% nước dừa đều thể hiện chỉ tiêu sinh trưởng cao hơn so với các công thức khảo sát khác, với đường kính tơ của hai chủng AG và TG đạt lần lượt 8,83±0,06 cm và 8,07±0,32 cm. Ở giai đoạn cấp 2, các môi trường MTC2-2 và MTC2-3 được xem là phù hợp cho sự phát triển của hệ sợi, với chiều dài tơ đạt tối đa 8,50±0,24 cm sau 26 ngày nuôi cấy đối với chủng TG trên môi trường MTC1-2 và chủng AG đạt 8,50±0,17 cm trên môi trường MTC2-3.

    DOI: https://doi.org/10.71254/3jvap622
  • KHẢO NGHIỆM MỘT SỐ GIỐNG NHO CÓ TRIỂN VỌNG PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ HOÀ TRÍ, TỈNH KHÁNH HOÀ

    Abstract : 0 PDF: 0
    Phạm Văn Phước, Phan Công Kiên, Võ Minh Thư, Đỗ Tỵ, Nguyễn Thị Liễu, Nguyễn Thị Thuý Hằng
    20-30

    Khảo nghiệm một số giống nho có triển vọng phục vụ phát triển du lịch nông nghiệp tại xã Hòa Trí, tỉnh Khánh Hòa được thực hiện qua 2 vụ cắt cành: Vụ hè thu năm 2024 và đông xuân năm 2024-2025. Nghiên cứu được bố trí theo khối đầy đủ ngẫu nhiên (RCBD), với 3 lần nhắc lại gồm 5 giống nho ăn tươi có triển vọng NH01-26, NH01-16, NH04-102, NH01-152 và NH02-137. Kết quả đánh giá qua hai vụ cho thấy, giống nho NH01-16 và NH01-26 có khả năng sinh trưởng khoẻ, thích ứng tốt với điều kiện canh tác, mức độ nhiễm sâu, bệnh thấp đến trung bình; tỷ lệ cành ra hoa đạt 81,3-94,5%, với số chùm hoa đạt 0,97-1,12 chùm hoa/cành. Hai giống này cũng cho năng suất cao với năng suất lý thuyết đạt 16,3-22,0 tấn/ha/vụ và năng suất thực thu đạt 14,5-18,1 tấn/ha/vụ. Chất lượng quả khá tốt, độ Brix đạt 16,5-17,7%; tỷ lệ thịt quả ăn được đạt  87,8-89,2%. Kết quả đánh giá tổng hợp cho thấy, giống NH01-16 và NH01-26 có tiềm năng phát triển mô hình trồng nho gắn với du lịch nông nghiệp tại xã Hòa Trí, tỉnh Khánh Hòa, với tổng điểm đạt 82-87 điểm.

    DOI: https://doi.org/10.71254/rcy69m41
  • NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN SÂU, BỆNH HẠI PHỔ BIẾN, MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA LOÀI RẦY NHẢY Allocaridara malayensis Crawford GÂY HẠI TRÊN CÂY SẦU RIÊNG TẠI TỈNH ĐẮK LẮK

    Abstract : 0 PDF: 0
    Đỗ Minh Đức, Phạm Văn Toàn, Phạm Phúc Yên, Nguyễn Minh Việt, Lại Tiến Dũng
    31-36

    Kết quả của nghiên cứu đã xác định được thành phần các loài sâu và loại bệnh hại phổ biến trên cây sầu riêng tại tỉnh Đắk Lắk năm 2025 - 2026. Ghi nhận được 10 loài sâu hại, 1 loài nhện hại và 7 loại bệnh hại, trong đó loài rầy nhảy Allocaridara malayensis, mọt đục cành Xyleborus similis, bệnh xì mủ Phytophthora palmivora và bệnh chết ngược Diaporthe durionigera là những đối tượng thường xuyên xuất hiện trên vườn sầu riêng. Đối với kết quả nghiên cứu đặc điểm sinh học loài rầy nhảy: Loài rầy nhảy là loài biến thái không hoàn toàn, có 3 pha phát dục gồm: Trứng, ấu trùng và trưởng thành. Trứng được đẻ dưới mô lá non sầu riêng, khi lá bắt đầu mở xuất hiện những ấu trùng tuổi 1 loài rầy nhảy. Giai đoạn tuổi 3 đến tuổi 5 trên mình phủ lớp phấn sáp màu trắng và có 2 tua dài phía sau. Vòng đời kéo dài từ 18-21 ngày trong điều kiện phòng thí nghiệm.

    DOI: https://doi.org/10.71254/4f7p3b31
  • ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CỦA PROTEIN TRÍCH LY TỪ GẠO TẤM VD20 VÀ PROTEIN ĐẬU NÀNH TRONG SẢN XUẤT CHẢ CHAY

    Abstract : 0 PDF: 0
    Phạm Đỗ Trang Minh, Võ Trung Tính, Bạch Long Giang, Huỳnh Xuân Phong
    37-49

    Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của tỷ lệ protein đậu nành, tỷ lệ protein gạo tấm VD20 và các tỷ lệ phối hợp giữa hai nguồn protein đến chất lượng sản phẩm chả chay. Kết quả cho thấy, bổ sung protein đậu nành ở mức 6% và protein gạo tấm VD20 ở mức 6% cho các đặc tính chất lượng và cảm quan phù hợp nhất. Tỷ lệ phối hợp protein đậu nành và protein gạo tấm VD20 là 4:6 (trong tổng số 10% protein bổ sung) cho kết quả phù hợp về các đặc tính cấu trúc, khả năng giữ nước và giữ dầu, đồng thời duy trì màu sắc phù hợp với sản phẩm chả chay. Thành phần acid amin của sản phẩm cho thấy sự hiện diện của các acid amin thiết yếu, góp phần đánh giá giá trị dinh dưỡng của sản phẩm khi phối hợp hai nguồn protein. Kết quả nghiên cứu cho thấy, protein gạo tấm VD20 có tiềm năng phối hợp với protein đậu nành trong sản phẩm chả chay, góp phần đa dạng hóa nguồn protein thực vật, nâng cao giá trị sử dụng của nguyên liệu gạo tấm và phát triển sản phẩm chả chay có chất lượng phù hợp.

    DOI: https://doi.org/10.71254/vy6fpm98
  • NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ CÔNG NGHỆ ĐẾN CHẤT LƯỢNG CỦA SỮA HẠT KÊ

    Abstract : 0 PDF: 0
    Trần Ý Đoan Trang, Nguyễn Thị Linh, Hà Thị Dung
    50-60

    Nghiên cứu này nhằm khảo sát ảnh hưởng của các thông số công nghệ đến chất lượng sản phẩm sữa hạt kê. Các yếu tố được xem xét bao gồm thời gian ngâm hạt (2-8 giờ), tỷ lệ hạt/nước (1/5-1/25 g/ml), thời gian xay hạt (10-30 phút), nhiệt độ gia nhiệt (65- 90°C), thời gian gia nhiệt (5-25 phút), nhiệt độ thanh trùng ở 85°C trong thời gian 10 phút và tỷ lệ siro đường bổ sung (2,5-10,0%). Chất lượng sản phẩm được đánh giá thông qua các chỉ tiêu về hàm lượng chất rắn hòa tan, hàm lượng chất khô, độ đồng nhất, màu sắc và cảm quan. Kết quả cho thấy các thông số công nghệ thích hợp bao gồm thời gian ngâm 4 giờ, tỷ lệ hạt/nước 1/15 g/ml, thời gian xay 15 phút, gia nhiệt ở 85ºC trong 15 phút và bổ sung siro đường 7,5%, thanh trùng ở 85ºC-10 phút. Sữa hạt kê được sản xuất trong điều kiện tốt nhất có hàm lượng chất dinh dưỡng tương đương các loại sữa hạt khác trên thị trường và đảm bảo đáp ứng chỉ tiêu vi sinh. Kết quả nghiên cứu này sẽ là tiền đề quan trọng cho việc sản xuất sữa hạt kê quy mô công nghiệp, góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng và đa dạng hóa sản phẩm đồ uống từ các loại hạt.

    DOI: https://doi.org/10.71254/xfr8e695
  • MÔ HÌNH CÂN BẰNG ĐỘNG PHỤC VỤ GIÁM SÁT SỰ NHẤT QUÁN CỦA DỮ LIỆU HIỆN TRẠNG VÀ DIỄN BIẾN RỪNG

    Abstract : 0 PDF: 0
    Phạm Văn Điển, Nguyễn Trọng Cương, Phạm Đức Đạt, Trương Tất Đơ
    61-71

    Nghiên cứu xây dựng mô hình cân bằng động để kiểm tra sự nhất quán nội tại của dữ liệu rừng theo đơn vị không gian - thời gian. Các đại lượng được tổ chức thành biến trạng thái, dòng vào, dòng chuyển nội bộ, dòng ra và biến điều chỉnh; từ đó thiết lập cân bằng thành phần, cân bằng tổng hợp và sáu chỉ số hỗ trợ diễn giải, đối soát dữ liệu rừng. Mức độ phù hợp của mô hình được kiểm nghiệm theo ba lớp: Mức độ khép kín đại số; khả năng tái lập trạng thái cuối kỳ; phản ứng khi chèn sai lệch có kiểm soát. Kết quả xác nhận mô hình phù hợp với mục đích và yêu cầu kiểm tra nhất quán nội tại. Minh họa số liệu toàn quốc giai đoạn 2021-2025 cho thấy, tỷ lệ tồn đọng chưa thành rừng (RB) tăng từ 7,03% lên 12,61%; tỷ lệ chuyển hoá thành rừng (PE) của rừng tự nhiên và rừng trồng dao động lần lượt từ 0,8-88,8% và từ 14,7-75,0%; hệ số bù đắp diện tích rừng đủ tiêu chí (K) của rừng tự nhiên và rừng trồng dao động từ 0,86-36,92 và từ 1,00-1,68; sai lệch cân bằng dữ liệu rừng (ε) dao động trong khoảng -195.215,7 đến -70.000,0 ha; chỉ số cân bằng dữ liệu rừng (CB) đạt 98,76-99,54 và chỉ số cảnh báo dữ liệu rừng (OR) đạt 26,36-43,16%. Đóng góp của mô hình là cung cấp lớp kiểm tra nội nghiệp hỗ trợ cho việc đối chiếu, truy vết và cảnh báo, nhưng không thay thế điều tra thực địa hoặc kiểm định bằng dữ liệu tham chiếu độc lập. Mô hình cần tiếp tục được kiểm chứng bằng dữ liệu thực tế có thể truy vết ở cấp tỉnh, chủ rừng hoặc lô rừng.

    DOI: https://doi.org/10.71254/mqzn0n50
  • NGHIÊN CỨU HÀM LƯỢNG MỘT SỐ KIM LOẠI TRONG MỐI LIÊN HỆ VỚI SINH KHỐI VÀ THÀNH PHẦN LOÀI RỪNG NGẬP MẶN TẠI VƯỜN QUỐC GIA XUÂN THỦY

    Abstract : 0 PDF: 0
    Lê Như Ngà, Đinh Thị Dịu, Phạm Thị Minh Hạnh, Ngô Xuân Chiều, Nguyễn Xuân Tùng, Nguyễn Thị Việt Liên
    72-80

    Rừng ngập mặn (RNM) có vai trò quan trọng trong cải thiện môi trường ven biển, lưu giữ carbon và giảm thiểu biến đổi khí hậu. Nghiên cứu đánh giá sinh khối trên mặt đất (AGB) và mức độ tích lũy của 8 kim loại (KL): Cu, Pb, Zn, Mn, Cr, As, Ni và Fe trong đất tầng mặt (0-50 cm) của 3 đơn loài và tổ hợp loài RNM chủ đạo tại Vườn Quốc gia (VQG) Xuân Thủy, tỉnh Ninh Bình: Trang (Kandelia obovata), Trang - Sú (K. obovata - Aegiceras corniculatum) và Trang - Đước vòi (K. obovata - Rhizophora stylosa), từ 25 điểm khảo sát. AGB cao nhất tại Trang - Sú, tiếp theo là Trang và thấp nhất tại Trang - Đước vòi (tương ứng 50,1; 43,2 và 38,5 tấn/ha), phản ánh khác biệt về mật độ và cấu trúc quần thể giữa các nhóm loài. Ngoại trừ Mn chưa có ngưỡng giới hạn quy định, hàm lượng các KL còn lại nhìn chung thấp hơn giới hạn tham chiếu theo QCVN 43:2025/BNNMT và QCVN 03:2023/BTNMT. Tuy nhiên, Fe vượt giới hạn theo QCVN 43:2025/BNNMT; đồng thời, giá trị lớn nhất của Pb và Cu tại các ô tiêu chuẩn vượt nhẹ giới hạn tương ứng. Chỉ số CF và Igeo cho thấy Pb ô nhiễm ở mức trung bình đến cao, As và Cu ở mức trung bình, trong khi Zn, Mn, Cr và Ni chủ yếu ở mức nền - phản ánh nguồn gốc địa hóa tự nhiên chi phối phần lớn quá trình tích lũy KL, có thể có thêm đóng góp nhân sinh cục bộ đối với Pb, As và Cu. Mối liên hệ giữa AGB và hàm lượng KL khác nhau giữa các nhóm loài: Pb tương quan mạnh với AGB tại Trang - Đước vòi (r = 0,83; p = 0,02), trong khi Cu, Mn, As và Ni tương quan với AGB tại Trang - Sú (r = 0,60-0,66; p < 0,05), cho thấy vai trò bổ sung của cơ chế sinh địa hóa bên cạnh cơ chế lắng đọng trầm tích mịn tự nhiên. Pb, As, Cu và Fe cần được ưu tiên trong các chương trình quan trắc môi trường đất RNM tại khu vực này.

    DOI: https://doi.org/10.71254/7w7rpg77
  • THỰC TRẠNG GÂY TRỒNG LÂM SẢN NGOÀI GỖ DƯỚI TÁN RỪNG TẠI HAI TỈNH ĐIỆN BIÊN VÀ LAI CHÂU

    Abstract : 0 PDF: 0
    Nguyễn Tiến Hải, Vũ Thị Thuỳ, Phạm Thị Luyện, Vũ Duy Hưng, Nguyễn Xuân Hậu
    81-88

    Bài viết đánh giá thực trạng phát triển lâm sản ngoài gỗ (LSNG) dưới tán rừng tại hai tỉnh Điện Biên và Lai Châu vùng Tây Bắc, Việt Nam. Qua thu thập số liệu thứ cấp và phỏng vấn các bên liên quan, kết quả cho thấy, có một số loài LSNG chính được trồng dưới tán rừng, chủ yếu dưới tán rừng tự nhiên, đa phần là cây dược liệu, trong đó có những loài có giá trị kinh tế rất cao, như Sâm lai châu, Tam thất hoang và Bảy lá một hoa. Tuy nhiên, diện tích trồng LSNG còn rất hạn chế, chiếm 0,2 - 1,8% diện tích rừng của mỗi tỉnh. Một số rào cản chính đối với phát triển LSNG dưới tán rừng được các bên liên quan đề cập, bao gồm: (i) thiếu nguồn giống có chất lượng; (ii) quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc chưa hoàn thiện; (iii) thiếu sự liên kết trong chuỗi giá trị lâm sản ngoài gỗ dưới tán rừng; (iv) một số tồn tại về cơ sở pháp lý và chính sách hỗ trợ. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, bài báo đề xuất một số khuyến nghị chính sách để phát triển LSNG dưới tán rừng, góp phần phát huy tối đa giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng, bao gồm: Điều chỉnh một số quy định pháp luật; hỗ trợ nghiên cứu, đầu tư hạ tầng để phát triển giống chất lượng cao; hỗ trợ đầu tư trồng; và thúc đẩy liên kết tiêu thụ.

    DOI: https://doi.org/10.71254/hx7akd65
  • MỘT SỐ GIẢI PHÁP HỖ TRỢ THEO NHU CẦU CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRONG THỰC HIỆN 6 NHÓM QUY ĐỊNH MỚI CỦA LUẬT HỢP TÁC XÃ NĂM 2023

    Abstract : 0 PDF: 0
    Phùng Giang Hải, Hoàng Minh Huy, Vũ Thị Thu Giang, Nguyễn Thị Mỹ, Nguyễn Mạnh Cường
    89-96

    Luật Hợp tác xã năm 2023 đã có hiệu lực hơn 2 năm nhưng số lượng hợp tác xã (HTX) nông nghiệp đã triển khai áp dụng các quy định mới của Luật HTX năm 2023 còn  rất hạn chế. Các lý do dẫn đến tình trạng HTX nông nghiệp chưa thực hiện Luật HTX năm 2023 gồm: Văn bản Luật chưa quy định chế tài xử lý những HTX không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định của Luật nên chưa  thúc đẩy các HTX thực hiện; nhiều HTX có hạn chế về năng lực thực hiện nên mặc dù được phổ biến, tuyên truyền, tập huấn về các quy định mới của Luật HTX năm 2023 nhưng việc áp dụng vẫn còn yếu hoặc áp dụng chưa đầy đủ. Để thúc đẩy các HTX nông nghiệp áp dụng các quy định mới của Luật Hợp tác xã năm 2023 trong thời gian tới thì việc quy định bổ sung các chế tài phù hợp nhằm thúc đẩy các HTX nông nghiệp triển khai áp dụng là rất cần thiết. Đồng thời, Nhà nước cần có những hỗ trợ, hướng dẫn cụ thể nhằm giải quyết những vướng mắc, khó khăn hiện tại của các HTX trong thực hiện những quy định mới của Luật HTX năm 2023.

    DOI: https://doi.org/10.71254/rvy7mz72