KHẢO SÁT MỨC ĐỘ MẪN CẢM VÀ KHÁNG THUỐC DIỆT CỎ CYHALOFOP-BUTYL CỦA CỎ LỒNG VỰC (Echinochloa spp.) VÀ CỎ ĐUÔI PHỤNG (Dinebra spp.) TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP

Abstract

The rapid increase in herbicide-resistant barnyardgrass (Echinochloa spp.) and Chinese sprangletop (Dinebra spp.) is exerting significant pressure on rice production in general and in the Mekong Delta in particular. This study aimed to evaluate the susceptibility and resistance levels of Echinochloa spp. and Dinebra spp. populations collected in Dong Thap province to cyhalofop-butyl, while simultaneously identifying weed species using Internal Transcribed Spacer (ITS) molecular markers. Thirty-three weed samples were treated with cyhalofop-butyl at three dosage levels, the recommended rate (1X), 1.5 times (1.5X) and twice the recommended rate (2X), along with a water-sprayed control (0X). Results indicated that at the recommended rate, cyhalofop-butyl achieved an efficacy of 81.34 - 100% for sensitive samples. However, this efficacy significantly declined in the resistant group, most notably in sample L18, which exhibited an efficacy of only 33.46%. Among the total samples, 69.7% (23/33) were classified as sensitive, while the remaining 30.3% displayed varying degrees of resistance. Notably, biotypes L11 and L18 maintained high survival rates even at the 2X dosage. ITS gene sequence analysis identified the resistant biotypes as Dinebra chinensis. Interestingly, sample L24 showed distinct genetic divergence (high sequence similarity with D. panicea) and remained highly sensitive to the herbicide. This study reflects the evolving resistance status of Dinebra spp. in the region and provides a scientific basis for adjusting sustainable weed management strategies.

Tóm tắt

Sự gia tăng nhanh chóng của cỏ lồng vực (Echinochloa spp.) và cỏ đuôi phụng (Dinebra spp.) có khả năng kháng thuốc diệt cỏ đang gây áp lực lên sản xuất lúa nói chung và ở đồng bằng sông Cửu Long nói riêng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá mức độ mẫn cảm và kháng thuốc diệt cỏ cyhalofop-butyl điển hình của các quần thể cỏ lồng vực (Echinochloa spp.) và cỏ đuôi phụng (Dinebra spp.) thu thập tại tỉnh Đồng Tháp, đồng thời định danh loài cỏ dại dựa trên chỉ thị phân tử ITS. Có 33 mẫu cỏ được xử lý với cyhalofop-butyl ở 3 mức liều lượng dựa trên liều lượng khuyến cáo (1X). Liều thuốc diệt cỏ được tăng lên 1,5 lần (1,5X), 2 lần (2X) và đối chứng là phun với nước (0X). Kết quả cho thấy, ở liều khuyến cáo, cyhalofop-butyl đạt độ hữu hiệu 81,34 - 100% đối với các mẫu cỏ mẫn cảm. Tuy nhiên, hiệu lực này sụt giảm mạnh trên nhóm cỏ kháng, đặc biệt là mẫu L18 với độ hữu hiệu chỉ đạt 33,46%. Xét trên số lượng mẫu, có 69,7% (23/33 mẫu) mẫn cảm, trong khi 30,3% số mẫu còn lại xuất hiện tính kháng ở các mức độ khác nhau. Đặc biệt, hai mẫu cỏ L11 và L18 duy trì khả năng sống sót cao ngay cả khi tăng liều lên 2X. Phân tích vùng gen ITS xác định các biotype kháng thuốc thuộc loài Dinebra chinensis. Đáng chú ý, mẫu L24 có sự tách nhóm di truyền rõ rệt (tương đồng cao với D. panicea) và vẫn duy trì sự mẫn cảm với thuốc. Nghiên cứu phản ánh thực trạng diễn tiến tính kháng của cỏ đuôi phụng tại địa phương, cung cấp cơ sở cho việc điều chỉnh chiến lược quản lý cỏ dại bền vững.