NGHIÊN CỨU TIỀM NĂNG SỬ DỤNG CÁC LOÀI THỰC VẬT Ở VIỆT NAM LÀM THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT THẢO MỘC

Abstract

Botanical plant protection products are essential tools in integrated pest management, particularly in the context of organic agriculture development. This review synthesizes research on the potential use of Vietnamese plants as botanical plant protection products, including: (1) biological activities of native plant species; (2) the status of registration, production, and use of botanical plant protection products in Vietnam. A synthesis of studies shows that 571 plant species were screened (2007 - 2014), of which 48 species exhibited insecticidal activity against Spodoptera litura and 237 species showed antifungal activity against Botrytis cinerea and Colletotrichum gloeosporioides. Currently, 189 botanical plant protection products are permitted for use in Vietnam (accounting for 18% of total registered biological plant protection products), primarily based on five active ingredients: matrine, azadirachtin, saponin, rotenone and eugenol, though most are imported or repackaged domestically. Vietnam possesses abundant plant resources such as Azadirachta indica, Derris spp., Sophora spp., Artemisia spp. (“thanh hao”), Eucalyptus spp., Melaleuca spp. with high potential and applicability. To develop botanical plant protection products at industrial scale, it is necessary to strengthen research and screening of resource-rich plant species with low development costs and ease of application, while enhancing international cooperation to access advanced technologies, thereby promoting sustainable development of Vietnam's botanical plant protection industry.

Tóm tắt

Thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) thảo mộc là công cụ quan trọng trong quản lý dịch hại tổng hợp, đặc biệt trong bối cảnh phát triển nông nghiệp hữu cơ. Tổng hợp các nghiên cứu cho thấy, đã có 571 loài thực vật được sàng lọc (giai đoạn 2007 - 2014), trong đó 48 loài có hoạt tính trừ sâu khoang (S. litura) và 237 loài có hoạt tính trừ nấm bệnh (B. cinerea, C. gloeosporioides). Hiện có 189 loại thuốc BVTV thảo mộc được phép sử dụng ở Việt Nam (chiếm 18% tổng số thuốc BVTV sinh học), chủ yếu từ 5 hoạt chất: Matrine, azadirachtin, saponin, rotenone và eugenol, nhưng hầu hết đều nhập khẩu hoặc đóng gói trong nước. Việt Nam sở hữu nguồn nguyên liệu phong phú như: Neem (Azadirachta indica), ruốc cá (Derris spp.), khổ sâm (Sophora spp.), thanh hao (Artemisia spp.), bạch đàn (Eucalyptus spp.), tràm (Melaleuca spp.) với tiềm năng và khả năng ứng dụng cao. Để phát triển thuốc BVTV thảo mộc quy mô công nghiệp, cần tăng cường nghiên cứu sàng lọc các loài cây giàu tài nguyên, chi phí thấp và dễ ứng dụng, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp cận công nghệ tiên tiến, tạo đà phát triển bền vững cho ngành thuốc BVTV thảo mộc Việt Nam.