KHẢO SÁT KHẢ NĂNG ĐỐI KHÁNG CỦA DỊCH TRÍCH LÁ BÀNG (Terminalia catappa L.) ĐỐI VỚI NẤM Colletotrichum spp. GÂY BỆNH THÁN THƯ TRÊN QUẢ XOÀI (Mangifera indica L.)

Abstract

The study was conducted to evaluate the antifungal activity of Terminalia catappa L. leaf extract against Colletotrichum spp., the causal agents of anthracnose on postharvest mango (Mangifera indica L.), with the aim of proposing a biological alternative to chemical fungicides in fruit preservation. Pathogenic fungi were isolated from diseased mangoes collected in Kien Giang province (currently An Giang province) and identified using DNA sequencing techniques. Leaf extracts were prepared using distilled water and 50% ethanol. Antifungal efficacy was assessed through two experiments: (1) on PDA medium, by monitoring fungal colony diameters at 3 – 17 days after inoculation and (2) on mango fruit under storage conditions, by treating samples with extract concentrations of 0.5; 2.0; 5.0 mg/mL and evaluating disease incidence and severity after 7 days of artificial inoculation. Two fungal isolates, X1 and X4, were successfully obtained and showed high virulence. Molecular identification revealed that isolate X1 was Colletotrichum acutatum, while X4 was Colletotrichum gloeosporioides. The 50% ethanol extract exhibited strong antifungal activity in a dose-dependent manner. On PDA medium, the colony growth of both fungal species was nearly completely inhibited after 13 - 15 days. On mango fruit, treatment with 5 mg/mL ethanol extract reduced disease incidence of C. acutatum to 0% and C. gloeosporioides to 30%; corresponding disease severity values were 0% and 7.33%, respectively.

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá khả năng ức chế nấm Colletotrichum spp. gây bệnh thán thư trên quả xoài (Mangifera indica L.) sau thu hoạch của dịch trích lá bàng (Terminalia catappa L.), từ đó đề xuất giải pháp sinh học thay thế hóa chất trong bảo quản nông sản. Nấm bệnh được phân lập từ quả xoài bệnh tại tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) và định danh bằng kỹ thuật giải trình tự gen. Dịch trích lá bàng được chiết bằng nước và ethanol 50%. Khả năng ức chế nấm được đánh giá qua hai thí nghiệm: (1) trên môi trường thạch PDA, theo dõi đường kính khuẩn lạc tại các thời điểm 3 - 17 ngày sau đặt khoanh khuẩn ty; (2) trên quả xoài trong điều kiện tồn trữ, xử lý các nồng độ dịch trích 0,5; 2,0; 5,0 mg/mL, sau đó theo dõi tỷ lệ và mức độ bệnh sau 7 ngày lây nhiễm nhân tạo. Kết quả cho thấy, đã phân lập được 2 chủng nấm bệnh là X1 và X4 có khả năng gây bệnh với độc lực cao. Kết quả định danh cho thấy, chủng X1 là Colletotrichum acutatum và X4 là Colletotrichum gloeosporioides. Dịch trích ethanol 50% có hiệu quả ức chế mạnh, phụ thuộc vào nồng độ. Trên đĩa thạch, khuẩn lạc của cả hai loài nấm gần như ngừng phát triển hoàn toàn sau 13 - 15 ngày. Trên quả xoài, nồng độ 5 mg/mL dịch trích ethanol làm giảm tỷ lệ bệnh của C. acutatum còn 0% và C. gloeosporioides còn 30%; mức độ bệnh tương ứng là 0% và 7,33%.