THÀNH PHẦN LOÀI CÁ SUỐI Ở KHU DỰ TRỮ THIÊN NHIÊN ĐỘNG CHÂU - KHE NƯỚC TRONG, TỈNH QUẢNG TRỊ

Abstract

The Dong Chau - Khe Nuoc Trong Nature Reserve is located in Kim Ngan commune, Quang Tri province. With a total area of nearly 22,596 hectares, it encompasses the headwaters of the Long Dai and Kien Giang rivers. Through two field surveys conducted between 2024 and 2025, the study recorded 42 fish species belonging to 38 genera, 20 families, 7 orders. The Cypriniformes order was dominant with 22 species (accounting for 52.38% of the total species). The fish fauna here holds significant conservation value, including: 2 species listed in the IUCN Red List (2025): The Poropuntius deauratus (Endangered - EN) and Scaphognathus gerlachi (Near Threatened - NT); 1 species listed in the Vietnam Red Data Book (2024): Poropuntius deauratus (Vulnerable - VU); 3 species endemic to Vietnam: The Micronemacheilus cruciatus, Hemibagrus centralus, Pterocryptis cochinchinensis. A notable finding was the widespread presence of the non-native Nile Tilapia (Oreochromis niloticus) in natural water bodies. These research results provide important additional data on the diversity of freshwater fish species in Vietnam and serve as a scientific basis for the conservation and sustainable management of aquatic resources in the area.

Tóm tắt

Khu Dự trữ Thiên nhiên (DTTN) Động Châu - Khe Nước Trong thuộc địa phận xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị, với tổng diện tích gần 22.596 ha, là khu vực thượng nguồn của sông Long Đại và sông Kiến Giang. Qua 2 đợt khảo sát gồm: Đợt 1 vào tháng 11/2024 và đợt 2 vào tháng 6/2025, đã ghi nhận 42 loài cá thuộc 38 giống, 20 họ và 7 bộ. Bộ cá chép (Cypriniformes) chiếm ưu thế với 22 loài (52,38% tổng số loài). Tại khu vực nghiên cứu có 2 loài được liệt kê trong Danh lục Đỏ IUCN (2025) là: Cá hồng nhau (Poropuntius deauratus) ở bậc Nguy cấp (EN), cá sỉnh (Scaphostoma gerlachi) ở bậc Gần bị đe dọa (NT); 1 loài trong Sách Đỏ Việt Nam (2024) là loài cá hồng nhau (bậc Sẽ nguy cấp -VU); 3 loài đặc hữu của Việt Nam là cá chạch đá nhỏ (Micronemacheilus cruciatus), cá lăng miền trung (Hemibagrus centralus) và cá thèo (Pterocryptis cochinchinensis). Một phát hiện đáng lưu ý là sự xuất hiện phổ biến của loài ngoại lai cá rô phi vằn (Oreochromis niloticus) trong các thủy vực tự nhiên. Kết quả nghiên cứu này góp phần bổ sung dữ liệu quan trọng về đa dạng thành phần loài cá nước ngọt cho Việt Nam, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn và quản lý bền vững nguồn tài nguyên thủy sinh tại khu vực.