ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG VÀ THỨC ĂN ĐẾN QUÁ TRÌNH THÀNH THỤC SINH DỤC CỦA BÀO NGƯ CHÍN LỖ BỐ MẸ (Haliotis diversicolor) TRONG ĐIỀU KIỆN NUÔI VỖ

Abstract

This study investigated the effects of temperature, salinity, photoperiod, and dietary nutrient composition on the gonadal maturation of broodstock small abalone (Haliotis diversicolor) under experimental rearing conditions. Three completely randomized trials were conducted over 75 days. In Trial 1, nine temperature–salinity combinations (25, 28, 31°C ´ 27, 30, 33‰) were tested. Trial 2 evaluated three photoperiod regimes at three temperature levels, and Trial 3 examined nine formulated diets with varying protein (28, 33, 38%) and lipid (6, 8, 10%) contents. Results showed that the combination of 28°C and 30 - 33‰ salinity was optimal, enhancing both growth and gonadal maturation, with a gonad development rate (VGB) of 11.9% per day. Continuous darkness (24 h dark) significantly stimulated maturation, particularly in females, with a higher incidence of spontaneous spawning. The diet containing 33% protein and 8% lipid yielded superior VGB development and supported shell length and body weight growth, whereas low-protein (28%) or high - lipid (10%) diets were less effective. Overall, the findings provide clear evidence of the interactive influence of environmental and nutritional factors on gonadal maturation in H. diversicolor, and propose optimal conditions to support the development of broodstock conditioning protocols for sustainable seed production in Vietnam.

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định ảnh hưởng của nhiệt độ, độ mặn, thời gian chiếu sáng và tỷ lệ hàm lượng dinh dưỡng trong khẩu phần ăn đến quá trình thành thục sinh dục của bào ngư chín lỗ bố mẹ (Haliotis diversicolor) trong điều kiện nuôi thí nghiệm. Ba thí nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên trong 75 ngày. Thí nghiệm 1, khảo sát 9 tổ hợp nhiệt độ (25, 28, 31°C) và độ mặn (27, 30, 33‰); thí nghiệm 2, đánh giá 3 chế độ chiếu sáng ở 3 mức nhiệt độ khác nhau; thí nghiệm 3, khảo sát 9 công thức thức ăn có hàm lượng protein (28, 33, 38%) và lipid (6, 8, 10%) khác nhau. Kết quả cho thấy, tổ hợp nhiệt độ  28°C và độ mặn 30 - 33‰ là tối ưu, cho tăng trưởng sinh trưởng và thành thục sinh dục của bố mẹ bào ngư chín lỗ, với tốc độ phát triển tuyến sinh dục (VGB) đạt 11,9%/ngày. Về thời gian chiếu sáng, nghiệm thức “24 giờ tối” kích thích rõ ràng quá trình thành thục, đặc biệt ở cá thể cái, với tỷ lệ phóng trứng tự phát cao hơn. Thí nghiệm thức ăn cho thấy, công thức chứa 33% protein và 8% lipid đạt hiệu quả vượt trội về về tốc độ phát triển VGB, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng chiều dài và khối lượng cơ thể. Các công thức có protein thấp (28%) hoặc lipid quá cao (10%) không mang lại hiệu quả tương ứng. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng rõ ràng về ảnh hưởng đồng thời của các yếu tố môi trường và dinh dưỡng đến thành thục sinh dục bào ngư chín lỗ bố mẹ, qua đó đề xuất tổ hợp điều kiện tối ưu hỗ trợ xây dựng quy trình kỹ thuật nuôi vỗ phục vụ sản xuất giống bào ngư chủ động và bền vững tại Việt Nam.