TÁC ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở VÙNG ĐỆM ĐẾN VƯỜN QUỐC GIA TRÀM CHIM VÀ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ

Abstract

The study aims to assess the impact of agricultural production activities on Tram Chim National Park and propose solutions to limit it by directly surveying 120 households in 6 communes/towns in the buffer zone from May 2024 to December 2024. The results showed that cultivation has a high rate of livelihood structure (64.1% of surveyed households), followed by livestock farming (15.83%) and aquaculture (11.67%). Production activities with high income/cost ratios were bird's nest farming (20.9%), industrial shrimp farming and black fish farming (9.7%), while cultivation activities were low (0.17 - 3.66%). The impact of agricultural production activities on the environment and the National Park was the use of high amounts of fertilizers such as lotus, shallot, chili, watermelon and 3-crop rice cultivation; high use of pesticides such as dragon fruit, fruit trees, lotus, jackfruit, three-crop rice cultivation; discharge of untreated wastewater and sludge in household aquaculture activities, especially brackish water shrimp farming. Therefore, it is necessary to have solutions to develop two-crop rice, lotus, mango, chili and vegetable production activities according to organic agricultural methods, VietGAP, combining intercropping and smart farming to limit the use of fertilizers and chemical pesticides; develop models of raising blackfish, white fish and eel and implement good water supply management, wastewater and sludge management. Limit agricultural production activities with a high environmental impact and low profits, such as three-crop rice cultivation, watermelon, dragon fruit, raising frogs, eels and brackish water shrimp.

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của các hoạt động sản xuất nông nghiệp đến Vườn Quốc gia Tràm Chim và đề xuất giải pháp hạn chế bằng phương pháp khảo sát trực tiếp 120 hộ dân ở 6 xã/thị trấn vùng đệm từ tháng 5/2024 đến tháng 12/2024. Kết quả đã ghi nhận, trồng trọt có tỷ lệ cơ cấu sinh kế cao (64,1% hộ dân được khảo sát), tiếp đến là chăn nuôi (15,83%) và nuôi thủy sản (11,67%). Hoạt động sản xuất có tỷ suất thu nhập/chi phí cao là nuôi yến (20,9%), nuôi tôm công nghiệp và cá đen (9,7%), trong khi các hoạt động trồng trọt lại có tỷ suất này thấp (0,17 - 3,66%). Tác động của các hoạt động sản xuất nông nghiệp đến môi trường và Vườn Quốc gia là sử dụng lượng phân bón cao như: Canh tác sen, kiệu, ớt, dưa hấu, lúa 3 vụ; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cao như: Canh tác thanh long, cây ăn trái, sen, mít, lúa 3 vụ; xả nước thải và bùn thải chưa qua xử lý ở hoạt động nuôi thủy sản nông hộ, đặc biệt là nuôi tôm nước lợ. Vì vậy, cần có giải pháp phát triển các hoạt động sản xuất lúa 2 vụ, sen, xoài, ớt và rau màu theo phương thức nông nghiệp hữu cơ, VietGAP, kết hợp xen canh và canh tác thông minh nhằm hạn chế sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Phát triển các mô hình nuôi cá đen, cá trắng, cá chình và thực hiện tốt công tác quản lý nước cấp, nước thải và bùn thải. Hạn chế các hoạt động sản xuất nông nghiệp gây tác động nhiều đến môi trường và có lợi nhuận thấp như: Canh tác lúa 3 vụ, dưa hấu, thanh long; nuôi ếch, lươn và tôm nước lợ.