NGHIÊN CỨU ĐIỀU TRA, ĐÁNH GIÁ BỆNH THỐI RỄ CÂY SẮN TẠI TỈNH LÀO CAI

Abstract

Cassava root and tuber rot was detected in Yen Bai province (now Lao Cai province) and other northern mountainous provinces of Vietnam, threatening both cassava production and starch processing factories. A total of 180 diseased samples were collected from Yen Binh (Tan Huong), Bao Ai (Cam An), Yen Binh (Dai Dong), Mau A (Mau Dong), Dong Cuong and Chau Que (Chau Que Ha) communes of Lao Cai province.The disease was observed from the seedling stage to harvest across all surveyed varieties, with KM98 - 7 showing lower susceptibility than BK. In Yen Binh (Tan Huong) and Bao Ai (Cam An), where cassava is intercropped or rotated with other crops, disease incidence was lower than in Mau A (Mau Dong), Dong Cuong and Chau Que (Chau Que Ha), where cassava was intensively monocropped. Monthly disease incidence showed no significant effect on yield; however, rotten tuber incidence was strongly correlated with yield loss. A 1% increase in rotten tubers reduced yield by 0.73 t/ha (BK) and 1.3 t/ha (KM98 - 7) in Yen Binh (Tan Huong) and Bao Ai (Cam An), and by 0.83 t/ha (BK) and 1.4 t/ha (KM98 - 7) in Mau A (Mau Dong), Dong Cuong and Chau Que (Chau Que Ha).

Tóm tắt

Bệnh thối rễ và củ trên cây sắn gần đây đã xuất hiện ở tỉnh Yên Bái trước đây nay là tỉnh Lào Cai (mới) và các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, bệnh gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với sản xuất sắn cũng như hoạt động của các nhà máy chế biến. Tổng số 180 mẫu bệnh hại có triệu chứng thối rễ và củ đã được thu thập tại các xã Yên Bình (Tân Hương), Bảo Ái (Cảm Ân), Yên Bình (Đại Đồng), Mậu A (Mậu Đông), Đông Cuông và Châu Quế (Châu Quế Hạ) của tỉnh Lào Cai. Kết quả cho thấy, bệnh xuất hiện và gây hại từ giai đoạn cây con cho đến khi thu hoạch trên tất cả các giống sắn được khảo sát, với mức độ nghiêm trọng khác nhau. Trong đó, giống KM98 -7 thể hiện mức độ nhiễm bệnh thấp hơn so với giống BK. Tại xã Yên Bình (Tân Hương), Bảo Ái (Cảm Ân), nơi sắn thường được trồng xen canh và luân canh với các cây trồng khác, tỷ lệ bệnh thối rễ và củ nhẹ hơn so với các xã Mậu A (Mậu Đông), Đông Cuông và Châu Quế (Châu Quế Hạ), nơi sắn được trồng thâm canh theo hệ thống độc canh. Tỉ lệ bệnh giữa các tháng không có ý nghĩa thống kê về ảnh hưởng tỉ lệ bệnh của các tháng đến năng suất thực thu, tuy nhiên tỉ lệ củ thối có quan hệ chặt với năng suất thực thu, khi tăng 1% tỉ lệ củ thối sẽ làm giảm 0,73 tấn/ha đối giống BK và 1,3 tấn/ha đối giống KM98 - 7 tại xã Yên Bình (Tân Hương), Bảo Ái (Cảm Ân) và 0,83 tấn/ha đối giống BK và 1,4 tấn/ha đối với giống KM98 - 7 tại các xã Mậu A (Mậu Đông), Đông Cuông và Châu Quế (Châu Quế Hạ).