KHẢO SÁT SỰ ẢNH HƯỞNG CHIẾU XẠ GAMMA ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA GIỐNG NẤM BÀO NGƯ XÁM (Pleurotus sajor-caju) Ở THẾ HỆ THỨ NHẤT

Abstract

The study was conducted to determine the effect of gamma irradiation on the growth, development and productivity of Pleurotus sajor-caju. The mushroom mycelium was treated with different irradiation doses (0 kGy, 0.25 kGy, 0.5 kGy, 0.75 kGy, 1 kGy). After irradiation, the mushroom samples were assessed in primary and secondary nutrient medium as well as in substrates medium. Results on the primary nutrient medium, including both PGA and PGAY, showed that the control (0 kGy) had the fastest mycelial growth. Among the irradiated treatments, the mycelium grew best at a dose of 0.25 kGy on both PGA and PGAY media. As the irradiation dose increased the rate of mycelial spread and the quality of the mycelium gradually decreased. On the secondary medium (boiled rice supplemented with rice bran), a dose of 0.25 kGy resulted in the best mycelial growth among all treatments, whereas higher doses, such as 0.75 kGy and 1 kGy, produced slower and thinner mycelial spread. On the substrate medium mycelial spread rates showed no statistically significant differences among treatments. The 0.25 kGy treatment resulted in the shortest harvest time (average of 69.6 days) and the highest biological efficiency (11.56%). The study’s results indicate that irradiation affects the growth and development of Pleurotus sajor-caju across different propagation media, potentially increasing or decreasing mushroom yield and quality.

Tóm tắt

Nghiên cứu được tiến hành để xác định ảnh hưởng của các liều chiếu xạ gamma đến sinh trưởng, phát triển nấm bào ngư xám (Pleurotus sajor-caju). Sợi nấm được xử lý ở các liều chiếu xạ khác nhau (0 kGy, 0,25 kGy, 0,5 kGy, 0,75 kGy, 1 kGy). Sau khi chiếu xạ, mẫu nấm được khảo sát trên các môi trường dinh dưỡng cấp một, cấp hai và cơ chất nuôi trồng. Kết quả ghi nhận, đối với môi trường dinh dưỡng cấp một, ở cả hai môi trường PGA và PGAY, nghiệm thức đối chứng (liều chiếu xạ 0 kGy) cho tốc độ lan tơ nhanh nhất. Trong các nghiệm thức chiếu xạ, sinh trưởng của sợi nấm tốt nhất ở mức liều chiếu xạ 0,25 kGy đối với môi trường PGA và PGAY. Khi tăng liều chiếu xạ lên thì tốc độ lan tơ và chất lượng sợi tơ nấm giảm dần. Trên môi trường nhân giống cấp hai, ở liều 0,25 kGy cho kết quả hệ sợi nấm sinh trưởng tốt nhất trong tất cả các nghiệm thức, ở những liều cao như 0,75 kGy và 1 kGy thì hệ sợi nấm lan chậm và mỏng. Trên môi trường cơ chất nuôi trồng, tốc độ lan tơ nấm ở các nghiệm thức không có sự khác biết có ý nghĩa thống kê. Nghiệm thức chiếu xạ 0,25 kGy cho thời gian thu hoạch nhanh nhất (trung bình 69,6 ngày) và hiệu suất sinh học cao nhất (11,56 %). Kết quả nghiên cứu cho thấy, phương pháp chiếu xạ đã có ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của nấm bào ngư xám trên các môi trường nhân giống khác nhau, có thể làm tăng hoặc giảm năng suất và chất lượng của nấm.