ỨNG DỤNG NỀN TẢNG ĐIỆN TOÁN ĐÁM MÂY HỖ TRỢ XÂY DỰNG BẢN ĐỒ PHÂN HẠNG THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO LOÀI XÁ XỊ Ở TÂY NGUYÊN, VIỆT NAM

Abstract

Cinnamomum parthenoxylon (Jack) Meisn. is a tree species belonging to the genus Cinnamomum that is currently endangered in Vietnam. In this study, we developed a habitat suitability model and projected future climate change impacts on the distribution of species using 15 geospatial variables available on the Google Earth Engine platform. Future distribution projections were made for the period 2080 - 2100 under six medium-emission climate change scenarios (GISS-E2-1-G, BCC-CSM2-MR, INM-CM5-0, MPI-ESM1-2-HR, MRI-ESM2-0, and UKESM1-0-LL). The results identified ecologically suitable areas for C. parthenoxylon in Central Highlands region. The MaxEnt algorithm, based on presence–pseudoabsence data, was applied to model habitat suitability zoning for the species. Model performance was evaluated using the Area Under the Curve (AUC) metric. The results revealed that Dak Nong province had over 157000 ha of highly suitable habitat, while Lam Dong province had more than 151000 ha classified as very highly suitable for C. parthenoxylon. Climate change projections suggested that some areas currently identified as highly or very highly suitable may experience a decline in suitability in the future. The consistency observed across the six climate scenarios enhances the reliability of the projections. These findings provide a critical scientific basis to support the conservation and management of C. parthenoxylon in the context of increasing climate change impacts in Vietnam’s Central Highlands.

Tóm tắt

Xá xị (Cinnamomum parthenoxylon (Jack) Meisn.), một loài thực vật gỗ quý hiếm thuộc họ Long não (Lauraceae), đang có nguy cơ tuyệt chủng tại Việt Nam do suy giảm sinh cảnh và tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu (BĐKH). Nghiên cứu này nhằm xây dựng bản đồ phân hạng mức độ phù hợp sinh thái cho loài Xá xị tại khu vực Tây Nguyên ứng dụng thuật toán MaxEnt trên nền tảng điện toán đám mây Google Earth Engine, kết hợp dữ liệu phân bố địa lý của loài và các biến khí hậu sinh thái. Sáu kịch bản khí hậu tương lai trong giai đoạn 2080 - 2100 đã được sử dụng để dự báo sự biến động không gian sống tiềm năng của loài. Kết quả cho thấy, dưới tác động của BĐKH, các vùng có mức độ phù hợp sinh thái cao hiện nay tập trung chủ yếu tại các tỉnh: Lâm Đồng và Đắk Nông, mặc dù một số vùng phù hợp cao cho loài trong tương lai dự báo có nguy cơ thu hẹp và giảm cấp độ so với hiện tại. Những kết quả này cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng, góp phần hỗ trợ công tác quy hoạch bảo tồn, phục hồi sinh cảnh và định hướng phát triển loài Xá xị bền vững tại vùng Tây Nguyên.