CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG NƯỚC VÀ NĂNG SUẤT TÔM TRONG HỆ THỐNG CANH TÁC TÔM - LÚA BẰNG BIỆN PHÁP TRỒNG CÂY NĂN TƯỢNG (Scirpus littoralis) VÀ CỎ NƯỚC MẶN (Paspalum vaginatum)

Abstract

Shrimp - rice farming systems are widely developed on seasonally saline soil in the coastal areas, U Minh Thuong region, Kien Giang province. Although it achieves high profits, this farming system still faces difficulties, with low shrimp and rice productivity, many rice fields die after a short cultivation period. The study was conducted to evaluate the improvement of water environment and shrimp productivity by using aquatic plants on saline shrimp culture system Two native aquatic grass species, Nan tuong (Scirpus littoralis) and Co nuoc man (Paspalum vaginatum) were grown in shrimp  - rice farming systems where rice crops cannot survive, farmers cultivate shrimp around the year in U Minh Thuong region. Results showed that growing aquatic grasses such as Nan tuong and Co nuoc man led to beneficial effects in improving the quality of water environment, which supported tiger shrimps to grow better. The value of pH (7.7), salinity (7.2 - 14.6‰), alkalinity (100 - 142 mg/L), dissolved oxygen (4.0 - 5.4 mg/L) and dissolved ammonium (1.33 – 1.63 mg/L) were in the optimal range for shrimp growth. These positive effect resulted in higher shrimp yield by 14 - 21% compared to the control ponds (P < 0.05). Our study can provide a basis for practical recommendation to use phytoremediation technique as Nan tuong and Co nuoc man to improve the water environment in shrimp farming that can help the shrimp-rice farming system being more effective and sustainable.

Tóm tắt

Hệ thống canh tác tôm - lúa phát triển rộng trên vùng đất nhiễm mặn theo mùa ở vùng U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang. Tuy đạt lợi nhuận cao, nhưng hệ thống canh tác này còn gặp khó khăn, năng suất tôm, lúa thấp và nhiều ruộng lúa bị chết sau thời gian canh tác ngắn. Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá biện pháp cải thiện môi trường nước và năng suất tôm trong hệ thống canh tác tôm - lúa qua việc sử dụng hai cây cỏ thủy sinh bản địa trên đất nhiễm mặn tại vùng U Minh Thượng là Năn tượng (Scirpus littoralis) và Cỏ nước mặn (Paspalum vaginatum) được trồng trong ruộng của hệ thống canh tác tôm - lúa không canh tác được vụ lúa, nhiễm mặn cao, nông dân nuôi tôm quanh năm. Kết quả cho thấy, trên vuông nuôi tôm, trồng cây Năn tượng và Cỏ nước mặn giúp cải thiện một số đặc tính môi trường nước, phù hợp với sự phát triển của tôm sú so với mô hình không trồng cây thủy sinh, thể hiện qua pH = 7,7, độ mặn dao động từ 7,2 - 14,6‰, độ kiềm 100 - 142 mg/L, hàm lượng oxy hòa tan trong nước đạt 4,0 - 5,4 mg/L và đạm ammonium dao động từ 1,33 - 1,63 mg/L. Với sự cải thiện này, tôm sú sinh trưởng và phát triển tốt hơn trong nghiệm thức có trồng thực vật thủy sinh, năng suất tôm tăng 14 - 21% (P < 0,05). Kết quả này cung cấp cơ sở cho việc khuyến cáo biện pháp cải thiện môi trường nước trong nuôi tôm có thể giúp hệ thống canh tác tôm - lúa đạt hiệu quả cao và bền vững hơn.