KHẢ NĂNG NẢY MẦM VÀ SINH TRƯỞNG GIAI ĐOẠN CÂY CON CỦA CÂY ĐẬU NÀNH, MÈ, HƯỚNG DƯƠNG VÀ RAU SAM TRỒNG TRÊN ĐẤT NHIỄM MẶN NHÂN TẠO TRONG ĐIỀU KIỆN NHÀ LƯỚI

Abstract

This study evaluates the germination and growth ability at seedling stage of soybean, serau same, sunflower and common purslane grown in artificially salinized soil in nethouse conditions to select potential species with in-built salt-tolerance to include in the short-season salt-tolerant plants. The experiment 1^st to assess characteristics of artificially waterlogged soil under salinity conditions of 4, 6 and 8‰ for 6 weeks. The experiment 2^nd to evaluate germination potential of four plant species: soybean variety MTĐ 305, black serau same variety Bình Thuận, sunflower variety TN 282 and common purslane grown in artificially saline soil from experiment 1^st (so called Đ0, Đ4, Đ6 and Đ8 treatments) with six replications for each treatment. After 6 weeks of artificial salinization, the average ECe values in soil in three treatments Đ4, Đ6 and Đ8 were 4.1 - 8.9 mS/cm, reaching the value of “moderately saline soil”, which reduces productivity of many types of crops. The concentrations of Na⁺, K⁺ and Ca²⁺ accumulated in the soil were increased with the salinity concentration in the soaking water and increased with soaking time. The higher the salinity in the soil, the lower the germination rate of all four plant species, especially sunflower with a germination rate below 50%. In addition, salinity in the soil reduced the growth ability such as plant height, root length, fresh weight and dry weight of whole plants of soybean, serau same and sunflower, except for common purslane. This indicated that common purslane is the potential species with the highest salt-tolerance ability at the seedling stage in saline soil conditions with ECe value of 4.1 - 8.9 mS/cm.

Tóm tắt

Nghiên cứu này đánh giá khả năng nảy mầm và sinh trưởng ở giai đoạn cây con của cây đậu nành, mè, hướng dương và rau sam trồng trên đất nhiễm mặn nhân tạo trong điều kiện nhà lưới nhằm tuyển chọn loài có khả năng chịu mặn để đưa vào bộ giống cây ngắn ngày chịu mặn. Thí nghiệm 1 nhằm đánh giá đặc tính đất mặn nhân tạo ở điều kiện ngập nước mặn 4, 6 và 8‰ trong 6 tuần. Thí nghiệm 2 nhằm đánh giá khả năng nảy mầm của 4 loài cây: Đậu nành (giống MTĐ 305), mè (giống mè vỏ đen 2 vỏ Bình Thuận), hướng dương TN 282 và rau sam trồng trên đất nhiễm mặn nhân tạo từ thí nghiệm 1 (tương ứng là nghiệm thức Đ0, Đ4, Đ6 và Đ8) với 6 lần lặp lại cho mỗi nghiệm thức. Sau 6 tuần ngập mặn nhân tạo, giá trị ECe trung bình trong đất ở 3 nghiệm thức Đ4, Đ6 và Đ8 là 4,1 - 8,9 mS/cm, đạt giá trị “đất mặn vừa phải” làm giảm năng suất của nhiều loại cây trồng. Hàm lượng Na⁺, K⁺ và Ca²⁺ tích lũy trong đất tăng theo độ mặn trong nước ngâm và tăng theo thời gian ngâm. Độ mặn trong đất càng cao thì tỷ lệ nảy mầm của cả 4 loài cây càng giảm, đặc biệt là cây hướng dương có tỷ lệ nảy mầm dưới 50%. Ngoài ra, độ mặn trong đất làm giảm khả năng sinh trưởng như chiều cao cây, chiều dài rễ, khối lượng tươi, khối lượng khô của cây đậu nành, mè, hướng dương, ngoại trừ cây rau sam. Qua đó cho thấy, rau sam là loài cây có tiềm năng chịu mặn cao nhất ở giai đoạn cây con trong điều kiện đất mặn có giá trị ECe 4,1 - 8,9 mS/cm.