ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ KHẢ NĂNG KẾT HỢP CỦA MỘT SỐ DÒNG BỐ, MẸ LÚA LAI HAI DÒNG

Abstract

This study was carried out to evaluate agronomical characteristics, sterility and combining ability of the new two-line hybrid rice parental lines. The field experiments were conducted at Vietnam National University of Agriculture, Gialam district, Hanoi city. The results showed that the parental lines had short growth duration (85 - 98 days for the female lines and 89 - 97 days for the male lines). The female lines, viz. 54S, 55AS, 89S, E15S and 394S are completely sterile. The male lines have a fertile pollen rate of over 80%. They had desirable agronomical characteristics suitable for two-line hybrid rice development. The new two-line hybrid combinations had short growth duration of which four combinations showed yield comparable to the check variety, viz. 54S/VN20, 54S/ĐH16, E15S/ĐH16, 394S/ĐH15. The parental lines with high general combining ability for panicle number per hill, spikelet number per panicle, actual yield were 54S, 56S, ĐH16, VN20. The male line ĐH15 showed good combining ability for 1000 grain weight. The hybrids with high specific combining ability for panicle length, panicle number per hill, spikelet number per panicle, 1000 grain weight and actual yield were 54S/VN20, 54S/ĐH16 and 56S/ĐH16.

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm đánh giá đặc điểm nông sinh học, tính dục, khả năng kết hợp của các dòng bố, mẹ lúa lai hai dòng mới chọn tạo thông qua thí nghiệm sản xuất thử hạt lai F1 và so sánh con lai F1 tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Kết quả cho thấy, các dòng bố, mẹ lúa lai hai dòng có thời gian sinh trưởng ngắn, khoảng 85 - 98 ngày đối với dòng mẹ, 89 - 97 ngày đối với dòng bố. Các dòng mẹ 54S, 55AS, 89S, E15S và 394S bất dục hoàn toàn, các dòng bố có tỷ lệ hạt phấn hữu dục trên 80%, phù hợp làm dòng bố, mẹ lúa lai hai dòng. Con lai F1 của các dòng bố, mẹ đều có thời gian sinh trưởng ngắn, 4 tổ hợp lai có năng suất cao hơn giống đối chứng HQ19 là 54S/VN20, 54S/ĐH16, E15S/ĐH16, 394S/ĐH15. Hai dòng mẹ (54S, 56S) và hai dòng bố (ĐH16, VN20) có khả năng kết hợp chung cao nhất về số bông/khóm, số hạt/bông và năng suất thực thu. Dòng bố ĐH15 có khả năng kết hợp chung cao về khối lượng 1.000 hạt. Ba tổ hợp lai 54S/VN20, 54S/ĐH16 và 56S/ĐH16 có khả năng kết hợp riêng cao về chiều dài bông, số bông trên khóm, số hạt trên bông, khối lượng 1.000 hạt và năng suất thực thu.