QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG RƠM RẠ Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG THÔNG QUA CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT

Abstract

In Vietnam, approximately 43 million tons of rice (Oryza sativa L.) residues are produced every year. Rice residues contain significant quantities of plant nutrients and their judicious application will have a positive effect on nutrient management in the rice - crop system. Rice straw is one of the largest organic material resources. Burning of rice residue is common in the Mekong delta of Vietnam. The practice not only causes greenhouse gas emissions adding to global warming but also results in the depletion of valuable nutrients such as nitrogen, phosphorus and potassium as well as serious air pollutants affecting human health. With environmentally friendly alternatives to rice residues instead of open field burning, innovations in crop residue management should assist in achieving sustainable productivity and allow farmers to reduce nutrient and water inputs and reduce risk due to climate change. In this study, we suggest plausible option of rice residues are used for: (+) Incorporated in to soil combination of with alternate wetting and drying water management, as this combination resulted in which reduced greenhouse gas emissions, improve soil health, increase nutrient use efficiency, minimize air pollution and high rice yield; (+) Mushroom cultivation as converting of inedible crop residues into valuable food; (+) Animal feed; (+) Compost production; (+) Biochar production. Thus, if rice residues are managed properly, then it can warrant the improvements in soil properties and the sustainability in crop productivity.

Tóm tắt

Ở Việt Nam, hằng năm có khoảng 43 triệu tấn rơm rạ được sản xuất. Rơm rạ chứa một lượng đáng kể các chất dinh dưỡng cây trồng (DDCT) và việc sử dụng hợp lý sẽ có tác động tích cực đến việc quản lý DDCT. Ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), biện pháp đốt rơm rạ sau thu hoạch lúa đang được người dân áp dụng phổ biến. Biện pháp canh tác này không chỉ gây ra phát thải khí nhà kính (KNK), mà còn dẫn đến sự thất thoát các chất DDCT có giá trị trong rơm rạ như: Đạm, lân, kali và gây ô nhiễm không khí. Hạn chế đốt rơm rạ, ứng dụng các biện pháp kỹ thuật trong quản lý rơm rạ sẽ góp phần ổn định năng suất cây trồng, giảm lượng nước tưới và DDCT đầu vào cũng như giảm rủi ro của biến đổi khí hậu. Trong nghiên cứu này đã đề xuất các phương án sử dụng hợp lý rơm rạ: (+) Vùi rơm rạ kết hợp quản lý nước theo ngập khô xen kẽ giúp giảm phát thải KNK, cải thiện chất lượng đất, tăng hiệu quả sử dụng dinh dưỡng và nâng cao năng suất lúa; (+) Trồng nấm; (+) Thức ăn cho chăn nuôi; (+) Sản xuất phân bón hữu cơ và giá thể. (+) Sản xuất than sinh học. Nếu rơm rạ được quản lý đúng cách thì có thể đảm bảo cải thiện tính chất đất và duy trì năng suất cây trồng.