MÔ PHỎNG THAY ĐỔI SỬ DỤNG ĐẤT VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG SINH CẢNH VEN BIỂN TẠI TỈNH SÓC TRĂNG (TRƯỚC 7/2025)

Abstract

This study was conducted to assess habitat quality in Soc Trang province (now Can Tho City) under four 2030 scenarios: Business as Usual (BAU), Climate Change (CCC), Profit Optimization (ECO) and Sustainable Development (SUS), by integrating remote sensing data with the InVEST model. The results indicate that approximately 13 - 27% of the natural area will undergo land use transition. Among these, the BAU scenario exhibits the lowest conversion rate (13%). Conversely, under the climate change scenario, about 25% of the natural area will be altered, with the transition trend primarily shifting towards agricultural systems aimed at mitigating climate change impacts, such as double-rice crops, fruit orchards, and aquaculture. The lowest habitat quality is observed in the profit optimization scenario, largely driven by the expansion of aquaculture zones. Pre-merge districts such as Vinh Chau, My Xuyen, My Tu and Tran De consistently remain hotspots for habitat degradation regardless of the scenario. This research contributes to proposing a multidimensional land-use planning and management framework, aiming to balance economic development, safeguard farmers' livelihoods, and conserve ecosystems toward sustainable development.

Tóm tắt

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá chất lượng sinh cảnh ven biển tại tỉnh Sóc Trăng (nay là Thành phố Cần Thơ) theo bốn kịch bản năm 2030: Phát triển bình thường (BAU), biến đổi khí hậu (CCC), tối ưu hóa kinh tế (ECO) và phát triển bền vững (SUS) bằng cách kết hợp dữ liệu viễn thám với mô hình InVEST. Kết quả nghiên cứu cho thấy, khoảng 8,10 – 24,22% diện tích tự nhiên sẽ trải qua quá trình chuyển đổi. Trong đó, kịch bản BAU có mức chuyển đổi thấp nhất (8,10%). Ngược lại, dưới kịch bản biến đổi khí hậu, khoảng 24,22% diện tích tự nhiên sẽ bị thay đổi, xu hướng chuyển dịch chủ yếu sang các loại hình canh tác nhằm giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu như: lúa 2 vụ, cây ăn trái và nuôi trồng thủy sản nước lợ. Chất lượng sinh cảnh thấp nhất thể hiện ở kịch bản phát triển kinh tế, chủ yếu từ việc mở rộng các vùng nuôi trồng thủy sản. Các huyện trước sáp nhập như: Vĩnh Châu, Mỹ Xuyên, Mỹ Tú và Trần Đề luôn là những khu vực trọng điểm về suy thoái sinh cảnh bất kể dưới kịch bản nào. Nghiên cứu góp phần đề xuất khung quy hoạch và quản lý đất đai đa chiều, nhằm cân bằng giữa việc phát triển kinh tế, bảo vệ sinh kế của nông hộ và bảo tồn hệ sinh thái, hướng tới phát triển bền vững.