XÂY DỰNG BỘ CHỈ SỐ ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH THỨ BẬC MỜ (fuzzy AHP) THÍ ĐIỂM TẠI MỘT SỐ HUYỆN VEN BIỂN TỈNH THÁI BÌNH

Abstract

Climate change has put coastal residents' livelihoods in risk,especially in developing countries. Study on climate change adaptive capacity is a crucial scientific basis for developing the adaptive capacity indicators and assisting policymakers in decision-making on climate change adaptation and response strategies. In this research, the household-level assessment was approached using a combination of methods, including a literature review, the fuzzy AHP, and the random surveyof 250households engaged in agricultural production living in two coastal districts of Tien Hai and Thai Thuy, Thai Binh province. As a result, 14 indicators with corresponding weights were established. Then, using the indicators to assess climate change adaptive capacity for farm-households, the results show that there was a difference among farm-households in the same agricultural climate. These variations are caused by differences in household socio-economic characteristics, particularly access to livelihood resources. Based on the findings, the study has proposed several management solutions and policies related improvement of climate change adaption to promote democracy and social justice to increase overall adaptability to climate change. In which two important indicators, livelihood diversification, and income improvements, were identified as two the most important indicators that should be prioritized.

Tóm tắt

Biến đổi khí hậu đã và đang tác động đến sinh kế của người dân sống ở vùng ven biển, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu đánh giá khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cung cấp cơ sở khoa học cho các nghiên cứu về xây dựng bộ tiêu chí đánh giá khả năng thích ứng, từ đó giúp hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc ra quyết định liên quan đến các chiến lược thích ứng và  ứng phó với biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này tiếp cận đánh giá theo cấp độ hộ gia đình sử dụng phối hợp nhiều phương pháp như nghiên cứu tài liệu, phân tích thứ bậc mờ (fuzzy AHP), khảo sát 250 hộ gia đình hoạt động sản xuất nông nghiệp sống tại vùng ven biển huyện Tiền Hải và Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Kết quả đã xây dựng được 14 chỉ số với trọng số tương ứng. Trong đó nguồn lực tài chính và con người đóng vai trò quan trọng. Đồng thời sử dụng bộ chỉ số để đánh giá cho hộ gia đình, kết quả cho thấy có sự khác biệt về khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu giữa các hộ gia đình trong cùng một vùng khí hậu, nguyên nhân là do sự khác nhau về đặc điểm kinh tế của hộ gia đình và đặc biệt là khả năng tiếp cận các nguồn lực sinh kế. Từ kết quả nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp quản lý và chính sách thích ứng với biến đổi khí hậu để thúc đẩy dân chủ và công bằng xã hội với nỗ lực tăng khả năng thích ứng tổng thể đối với biến đổi khí hậu. Trong đó xác định đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập là hai chỉ số quan trọng cần được ưu tiên.