ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH NUÔI TÔM NƯỚC LỢ THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÙNG NUÔI TẠI TỈNH SÓC TRĂNG

Abstract

The study aimed to assess climate change adaptable brackish shrimp farming models, which contributed to sustainable coastal shirmp aquaculture in Soc Trang province. Direct individual interview using structure questionaires was conducted for 180 shrimp aquaculture household located in three coastal districts of Soc Trang province (60 intensive, 60 semi-intensive and improved-extensive shrimp farms) on climate change and environmental pollution issues. The evaluation criteria focused on infrastructure (6 criteria), culture techniques and pond management (8 criteria), and households’ wareness of and responses to climate change (6 criteria). Each criterion was assessed and scored based on Likert scale of 5-point (5 = very good, 4 = good, 3 = average, 2 = poor, 1 = weak). The assessment results found that most criteria were averaging upwards, except criteria on infrastructure and techniques of improved-extensive farmings due to lack of capital. The farmers of the improved-extensive models had better awareness of climate change and environmental pollution than those of the other two models. In order to achieve sustainable development of brackish shrimp aquaculture in Soc Trang province in the context of climate change, infrastructure investment and pond management techniques should be paid attention for the two models of semi-intensive and improved-extensive, and raising awareness of environmental protection and response to climate change should be given priority to the intensive model.

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm đánh giá mô hình nuôi tôm nước lợ thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH), góp phần phát triển nghề nuôi tôm ven biển bền vững ở tỉnh Sóc Trăng. Thông qua phỏng vấn trực tiếp 180 hộ nuôi tôm nước lợ tại 3 huyện ven biển tỉnh Sóc Trăng (60 hộ thâm canh - TC), 60 bán thâm canh - BTC) và 60 quảng canh cải tiến - QCCT) về vấn đề liên quan đến BĐKH và ô nhiễm môi trường. Các chỉ tiêu đánh giá tập trung vào cơ sở hạ tầng (6 tiêu chí), tiêu chí kỹ thuật và quản lý ao nuôi (8 tiêu chí), nhận thức và cách ứng phó với BĐKH của nông hộ (6 tiêu chí). Mỗi chỉ tiêu được đánh giá, cho điểm theo thang điểm Likert (thang 5 điểm: 5 = rất tốt; 4 = tốt; 3 = trung bình; 2 = kém; 1 = yếu). Kết quả đánh giá cho thấy hầu hết các tiêu chí thường đạt mức trung bình trở lên, trừ những chỉ tiêu cơ sở hạ tầng và kỹ thuật của mô hình QCCT, do thiếu vốn sản xuất. Người dân canh tác mô hình QCCT có nhận thức về BĐKH và ô nhiễm môi trường tốt hơn hai quy mô còn lại. Vấn đề đầu tư cơ sở hạ tầng và kỹ thuật quản lý ao nuôi cần được quan tâm cho 2 mô hình BTC và QCCT, trong khi vấn đề nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và ứng phó BĐKH thì cần được ưu tiên cho mô hình TC nhằm hướng đến phát triển bền vững ngành nuôi tôm nước lợ cho tỉnh Sóc Trăng trong bối cảnh BĐKH.