ĐA DẠNG THỰC VẬT THÂN GỖ VÀ TRỮ LƯỢNG CÁC BON TRÊN MẶT ĐẤT CỦA MỘT SỐ QUẦN XÃ ƯU THẾ HỌ DẦU (DIPTEROCARPACEAE) Ở TÂN PHÚ, ĐỒNG NAI

Abstract

Plant biodiversity and carbon stocks play a crucial role in the increasingly complex global climate change. Therefore, this investigation was undertaken to ascertain the diversity of woody plants and aboveground carbon stocks of the Dipterocarpaceae dominant tropical evergreen moist closed forest in Tan Phu, Dong Nai. Quantitative plant diversity assessment and regression equations were used to analyze information from 25 sample plots (five plots 2,500 m²/each plant community). The results illustrated that a total of 120 species, 78 genera of 42 families, were recorded, of which 29 species were shown in IUCN (2020), Vietnam Red Data Book (2007) and Decree 6/2019 Government. Quantitative indicators of plant diversity in each community were identified, including the number of dominant species and co-dominance from 4 - 7 species, Margalef (d) from 4.6 - 6.5, Shannon - Wiener (H') averaged 2.87, Simpson (Cd) (0.06 - 0.14), index (β) (3.73 - 5.00), Sorensen (SI) (0.39 - 0.62), etc. demonstrated that the diversity of woody plants of Dipterocarpaceae communities was moderate. The study also confirmed that the plant communities' total biomass and carbon stocks were 6,693.30 t/ha and 3,346.65 t/ha. The total biomass and carbon stocks between the communities from 1088.91 t/ha and 554.46 t/ha in the Shorea roxburghii to 1746.11 t/ha and 873.06 t/ha in Dipterocarpus dyeri community. The research contributes to the interpretation of the diversity and aboveground carbon accumulation of Dipterocarpaceae communities. It provides a scientific foundation for engagement in a program to diminish greenhouse gas emissions through deforestation and degradation (REDD⁺) in Vietnam of Tan Phu Protection Forest Management Board through conservation and improvement of forest carbon stocks.

Tóm tắt

Đa dạng sinh học thực vật và trữ lượng các bon trên mặt đất có vai trò quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp trên phạm vi toàn cầu. Do đó, nghiên cứu đã được thực hiện nhằm xác định tính đa dạng thực vật thân gỗ và trữ lượng các bon trên mặt đất của các quần xã thực vật (QXTV) ưu thế họ Dầu (Dipterocarpaceae) trong kiểu rừng kín thường xanh ẩm nhiệt đới ở Tân Phú, Đồng Nai. Phương pháp phân tích định lượng đa dạng thực vật và phương trình hồi quy đã được sử dụng để phân tích dữ liệu từ 25 ô tiêu chuẩn (OTC) (50 m x 50 m) (5 OTC/mỗi quần xã). Nghiên cứu cho thấy, tổng số 120 loài của 78 chi thuộc 42 họ thực vật đã được ghi nhận, trong đó 29 loài thực vật bị đe dọa được liệt kê trong danh lục IUCN (2020), Sách Đỏ Việt Nam (2007) và Nghị định 06/2019/NĐ - CP của Chính phủ. Các chỉ số định lượng đa dạng thực vật ở mỗi QXTV đã được xác định bao gồm: số loài ưu thế và đồng ưu thế từ 4 - 7 loài, Margalef (d) từ 4,6 - 6,5, Shannon - Wiener (H’) trung bình là 2,87, Simpson (Cd) từ 0,06 - 0,14, chỉ số (β) từ 3,73 - 5,00, chỉ số tương đồng (SI) từ 0,39 - 0,62, cho thấy tính đa dạng thực vật thân gỗ của những QXTV ưu thế họ Dầu (Dipterocarpaceae) ở mức độ trung bình. Nghiên cứu cũng xác định được tổng sinh khối và trữ lượng các bon của những QXTV là 6.693,30 tấn/ha và 3.346,65 tấn/ha. Tổng sinh khối và trữ lượng các bon giữa các QXTV biến động từ 1088,91 tấn/ha và 554,46 tấn/ha ở QXTV Sến mủ đến 1746,11 tấn/ha và 873,06 tấn/ha ở QXTV Dầu song nàng.