ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG ĐẤT TRỒNG RỪNG GIỔI ĂN HẠT (Michelia tonkinensis) BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH THỨ BẬC MỜ TẠI HUYỆN KON PLÔNG, TỈNH KON TUM

Abstract

Michelia tonkinensis is multi-purpose tree providing both wood and seeds and creating high economic value. In the past few years, in Kon Plong district, Kon Tum province, there have been models of mono planting Michelia tonkinensis and intercropping with industrial trees or agricultural crops (coffee, cassava). However, the development of these models is based on the practical experience of localities that have successfully developed this species, therefore the assessment of the suitable levels for proposing solutions to develop Michelia tonkinensis to contribute to forest quality improvement by models of multi-purpose forest tree plantation in the locality. By using GIS techniques and Fuzzy Analytical Hierarchy Process (FAHP) with 4 key ecological factors (climate, soil, topographic, and vegetation status) with 7 secondary ecological factors (rainfall, temperature, soil length, soil type, elevation, slope, and forest and land use) to evaluate the suitability levels of planting Michelia tonkinensis in various ecological sub-regions. Potential land areas for planting Michelia tonkinensis in Kon Plong district are classified into 4 levels: Very suitable, suitable, less suitable and unsuitable. The ​​land areas is very suitable for planting Michelia tonkinensis is very low, only apporximate 1.60%, while the land areas are at less suitable level accounts for the largest proportion (74.14%); the area at suitable and unsuitable levels is samilarly, 10.00% and 14.26% respectively. 

Tóm tắt

Giổi ăn hạt là loài cây thân gỗ đa mục đích vừa cho gỗ và cho hạt đem lại giá trị kinh tế cao. Trong vài năm trở lại đây, trên địa bàn huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum đã có các mô hình trồng Giổi ăn hạt thuần loài và trồng xen với cây công nghiệp hoặc cây nông nghiệp (cà phê, sắn). Tuy nhiên, việc phát triển các mô hình này đều dựa trên kinh nghiệm thực tiễn của các địa phương đã trồng thành công loài cây này nên việc đánh giá đánh giá mức độ thích hợp làm cơ sở đề xuất các giải pháp phát triển loài Giổi ăn hạt nhằm góp phần nâng cao chất lượng rừng từ các mô hình trồng cây lâm nghiệp đa mục đích ở địa phương. Bằng kỹ thuật GIS và phương pháp phân tích thứ bậc mờ với 4 nhóm nhân tố sinh thái chính (khí hậu, thổ nhưỡng, địa hình và trạng thái thực bì) với 7 nhân tố sinh thái phụ (lượng mưa, nhiệt độ, độ dày tầng đất, loại đất, độ cao, độ dốc và loại hình sử dụng đất và rừng) để đánh giá mức độ thích hợp của loài Giổi ăn hạt ở các tiểu vùng sinh thái khác nhau. Tiềm năng đất trồng rừng Giổi ăn hạt trên địa bàn huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum được phân thành 4 mức độ: Rất phù hợp, phù hợp, ít phù hợp và không phù hợp. Diện tích đất rất phù hợp cho trồng rừng Giổi ăn hạt là rất thấp, chỉ chiếm 1,60%, trong khi đó diện tích ít phù hợp chiếm tỷ lệ lớn nhất (74,14%); diện tích nằm ở mức độ phù hợp và không phù hợp gần như tương đương nhau, lần lượt là 10,00 và 14,26%.