ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ TÍNH CHẤT LÝ - HÓA HỌC CỦA 3 BIỂU LOẠI ĐẤT PHÙ SA LÊN LIẾP Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Abstract

This study aimed to survey the soil morphological and physicochemical characteristics of three soil profiles of alluvial soils in the Mekong delta, Vietnam, including old alluvial soil, fluvial soil deposited, and fluvial soil undeposited. The survey and soil analysis was carried out from december 2020 to may 2021 in Haugiang, Vinhlong and Dongthap. The results showed that the three soil profiles have 4 master soil horizons, including A, Ap, Bg, and Cr within 200 cm soil depth, respectively. Surface soil horizons of old alluvial soil and fluvial soil deposited varied in the thickness of 0-20 cm, soil structural development essentially occurs in A and Ap soil horizon, moderately developed at Bg horizon. Whereas, the fluvial soil deposited having a thin surface horizon (0-50 cm). The soil horizons of the old alluvial soil profile contain poor soil organic matter and clay, leading to low CEC ​​in the soil. Additionally, the content of available phosphorus, Ca²⁺, K⁺, and Mg²⁺ in soil was depressed, resulting in the concentration of a nutrient of about 25 percent compared to recent alluvial soils. Clay content occupied about 45 percent of the fluvial soil deposited that plays a vital role in plant roots development. The soil organic matter, CEC, and exchangeable cations presented high fertility, which is favorable for fruit cultivation.

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện qua khảo sát hình thái và phân tích tính chất lý - hóa học trên các phẫu diện đất đại diện 3 biểu loại đất phù sa lên liếp ở ĐBSCL, bao gồm đất phù sa cổ, phù sa ven sông và phù sa xa sông với mục tiêu làm cơ sở cho sử dụng và quản lý đất một cách phù hợp. Thời gian thực hiện khảo sát và phân tích mẫu đất từ tháng 12/2020 đến 5/2021. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong 3 phẫu diện đất phù sa được khảo sát, đất được phân thành 4 tầng đất phát sinh, gồm: A, Ap, Bg và Cr ở độ sâu 200 cm kể từ lớp đất mặt, theo thứ tự. Nhóm đất phù sa cổ và phù sa ven sông có độ sâu tầng A trong khoảng 0-20 cm, đất phát triển cấu trúc ở các tầng A và Ap, cấu trúc đất phát triển trung bình ở tầng Bg. Trong khi nhóm đất phù sa xa sông có tầng A dày (0-50 cm) không có cấu trúc hoặc cấu trúc phát triển yếu. Xuyên suốt trong phẫu diện của đất phù sa cổ, các tầng phát sinh có chứa hàm lượng chất hữu cơ và sét thấp, đưa đến giá trị CEC trong đất thấp, thêm vào đó hàm lượng các dinh dưỡng có trong đất như: lân hữu dụng, Ca²⁺, K⁺ và Mg²⁺ trong đất nghèo, do đó đất phù sa cổ chứa lượng dinh dưỡng khoáng chỉ đạt khoảng 25% so với hai nhóm đất còn lại. Đất phù sa ven sông có hàm lượng sét khoảng 45%, tính chất vật lý này là yếu tố quan trọng vì nó tạo độ thông thoáng cho rễ cây trồng phát triển. Bên cạnh đó, hàm lượng chất hữu cơ, CEC và các cation trao đổi thể hiện độ phì cao, thuận lợi cho canh tác cây ăn trái.