CƠ SỞ KHOA HỌC PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN CHẾ ĐỘ TƯỚI CHO CÂY TRỒNG THEO TCVN 8641:2011

Abstract

Major contents in determining irrigation regime are irrigation time, irrigation duration of each cycle, irrigation depth, numbers of irrigation cycles during the lifetime of each crop, total irrigation days in a season, irrigation rate for each crop, and irrigation coefficient curve. With the purpose of evaluating irrigation depth, it is necessary to determine water loss from evapotranspiration within a certain period. The accuracy in computing this type of water loss depends on the selections of formula in calculating ET0 and Crop coefficient Kc. It is noted that TCVN 4641:2001 has detailed provisions about irrigation depth, irrigation duration, irrigation rate for rice and other cereal crops. Those regulations suit with growing characteristics, as well as conditions of climate, soil, and farming practices in regions throughout the country. Calculation method, describing in the TCVN 8641:2011, overcomes shortcomings of current computation methods, which are widely applied recently. In order to illustrate a new method based on the above standard (TCVN), this article introduces a procedure and contents in computing irrigation regimes for rice and maize in spring, summer, and winter crops; the adjustment method for the preliminary of irrigation coefficient curve and determination process for design irrigation coefficient were applied for a typical irrigation system in the North Delta.

Tóm tắt

Nội dung cơ bản của tính toán chế độ tưới là xác định được thời điểm cần tưới, thời gian cần tưới trong mỗi đợt tưới, mức tưới mỗi đợt, số lần tưới trong suốt quá trình sinh trưởng của cây trồng, số ngày tưới trong cả vụ tưới, mức tưới tổng cộng cho toàn vụ và đường quá trình hệ số tưới. Để xác định được mức tưới cần phải xác định được lượng nước hao do bốc hơi mặt ruộng trong một khoảng thời gian nhất định. Mức độ chính xác của kết quả tính toán thành phần nước hao này phụ thuộc vào việc lựa chọn công thức tính ET0 và hệ số cây trồng Kc. Trong khi đó TCVN 4641:2011 quy định cụ thể về mức tưới và thời gian tưới mỗi lần, tổng mức tưới từng vụ cho lúa và một số cây lương thực, cây thực phẩm khác, phù hợp với đặc điểm sinh trưởng, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán canh tác của các vùng miền trong cả nước. Tính toán chế độ tưới theo TCVN 8641:2011 khắc phục được những nhược điểm của các phương pháp tính toán đang được sử dụng hiện nay. Để minh họa cho phương pháp tính toán mới theo TCVN nói trên, bài báo này giới thiệu trình tự, nội dung các bước tính toán chế độ tưới cho lúa và ngô trồng ở các vụ đông xuân, vụ mùa, vụ đông; phương pháp hiệu chỉnh đường quá trình hệ số tưới và xác định hệ số tưới thiết kế áp dụng cho một hệ thống tưới điển hình thuộc vùng đồng bằng Bắc bộ.