NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TIÊU ÚNG CỦA SÔNG PHAN – CÀ LỒ KHI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC XUẤT HIỆN TRẬN MƯA LŨ TẦN SUẤT 10%

Abstract

The Phan - Ca Lo river basin in Vinh Phuc province has a total area of ​​70.947 hectares. Most water from the basin drains directly into the Phan - Ca Lo river and then flows to the Cau river. In this study, we used MIKE11 model and MIKE-NAM module to evaluate the ability of the Phan River to facilitate gravity drainage under a ten-year flood in Vinh Phuc. Research results show that after 1 hour of rain, 16.82% of the entire basin is flooded. After one day of drainage, the flooded area is reduced by only 3.43% compared to the first hour, after 3 days it is reduced by 5.10% and after 15 days it was reduced by nearly 50%. Vinh Yen city, the North of Yen Lac district, the South of Phuc Yen town and Binh Xuyen district which are economic centers and where most of Vinh Phuc's urban land and industrial zones are located, are most severely affected with over 5.000 ha of land flooded for weeks. The drainage capacity of the Phan - Ca Lo river system depends greatly on the water level regime of the Cau river at the receiving points. Relying only on current solutions to drain the Phan - Ca Lo river will not solve the problem of inundation for the study area. In order to solve the above issue, in addition to renovating, upgrading and improving drainage capacity of areas which are supported by existing pumping stations into the Phan - Ca Lo river, it is necessary to study and build a number of pumping stations directly into the Pho Day river and the Red river to reduce the amount of water that needs to be discharged to Cau river through the Phan - Ca Lo river drainage axis.

Tóm tắt

Phần lưu vực sông Phan – Cà Lồ thuộc tỉnh Vĩnh Phúc có tổng diện tích 70.947 ha. Hầu hết lượng nước cần tiêu của lưu vực đều đổ trực tiếp vào sông Phan – Cà Lồ sau đó tiêu ra sông Cầu. Sử dụng mô hình thủy lực MIKE11 với mo duyn MIKE-NAM để đánh giá khả năng tiêu tự chảy của sông Phan khi trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc xuất hiện trận mưa lũ có tần suất 10%. Kết quả nghiên cứu cho thấy sau 1 giờ mưa toàn lưu vực có tới 16,82% diện tích bị úng ngập. Tổng diện tích bị úng sau 1 ngày tiêu chỉ giảm được 3,43% so với 1 giờ đầu, sau 3 ngày giảm thêm 5,10% so với 1 ngày đầu và sau 15 ngày giảm được gần 50% so với diện tích úng của 1 ngày đầu. Thành phố Vĩnh Yên, các khu vực phía Bắc huyện Yên Lạc, phía Nam thị xã Phúc Yên và huyện Bình Xuyên đều là các trung tâm kinh tế, nơi tập trung phần lớn đất đô thị và khu công nghiệp của tỉnh Vĩnh Phúc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với khoảng trên 5.000 ha bị ngập kéo dài hàng tuần. Khả năng tiêu nước của hệ thống sông Phan – Cà Lồ phụ thuộc rất lớn vào chế độ mực nước sông Cầu tại nơi tiếp nhận nước tiêu. Nếu chỉ dựa vào các giải pháp tiêu ra sông Phan - Cà Lồ như hiện nay sẽ không giải quyết được vấn đề úng ngập cho vùng nghiên cứu. Để giải quyết tình trạng nêu trên, ngoài việc cải tạo nâng cấp, nâng cao hiệu quả tiêu nước của các trạm bơm đã có tiêu vào sông Phan – Cà Lồ, cần nghiên cứu xây dựng thêm một số trạm bơm tiêu trực tiếp ra sông Phó Đáy và sông Hồng để giảm bớt lượng nước cần tiêu ra sông Cầu qua trục tiêu sông Phan – Cà Lồ.