ỨNG DỤNG THỐNG KÊ ĐA BIẾN TRONG PHÂN VÙNG CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÀ ĐỀ XUẤT VỊ TRÍ THU MẪU NƯỚC TẠI KHU BẢO TỒN MỸ PHƯỚC, TỈNH SÓC TRĂNG

Abstract

The study was conducted to evaluate water quality and recommend sampling locations and water quality parameters at My Phuoc conservation area using multivariate statistical analysis.  Hierarchical Clustering Analysis (HCA) and Principal Component Analysis (PCA) were used in the evaluation of dry sampling sites and water quality parameters in the dry season (april 2018) using water quality data collected at 28 locations. The water quality variables analyzed in the study including temperature, pH, electrical conductivity (EC), dissolved oxygen (DO), total suspended solids (TSS), biochemical oxygen demand (BOD), chemical oxygen demand (COD), nitrate (N-NO₃^-), orthophosphate (P-PO₄^3-) and ammonia (N-NH₄⁺). HCA analysis divided the sampling locations into 5 location groups, with similar water quality properties. This analysis proposes 5 sampling locations including location 1 (or one of sites in the group 3), location 2 (or one of sites in group 5), location 6 (or one of the sites in group 2), location 20 or 21 and location 28. The analysis results show that the water quality at the locations was contaminated with organic matters and nutrients; in which group 1 has the best water quality and group 4 has the lowest water quality. PCA analysis showed that TSS, P-PO₄^3-, BOD were the most important water quality parameters to be analysed in the dry season.

Tóm tắt

Nghiên cứu được tiến hành nhằm phân vùng chất lượng nước và đề xuất vị trí và các thông số chất lượng nước quan trọng tại Khu bảo tồn Mỹ Phước sử dụng thống kê đa biến. Phân tích cụm thứ bậc (HCA-Hierarchical Clustering Analysis) và phân tích thành phần chính (PCA-Principal Component Analysis) được sử dụng trong đánh giá các vị trí và chỉ tiêu vào mùa khô (4/2018) tại 28 vị trí thu mẫu. Các chỉ tiêu được phân tích bao gồm nhiệt độ, pH, độ dẫn điện (EC), oxy hòa tan (DO), tổng chất rắn lơ lửng (TSS), nhu cầu oxy sinh hóa (BOD), nhu cầu oxy hóa học (COD), nitrate (N-NO₃^-), lân hòa tan (P-PO₄^3-), ammonia (N-NH₄⁺). Phân tích HCA đã chia các vị trí thu mẫu thành 5 nhóm vị trí, có tính chất chất lượng nước tương đồng. Phân tích này đề xuất được 5 vị trí thu mẫu bao gồm vị trí số 1 (hoặc một trong các vị trí thuộc nhóm 3), vị trí 2 (hoặc một trong các vị trí thuộc nhóm 5), vị trí 6 (hoặc một trong những vị trí trong nhóm 2), vị trí 20 hoặc 21 và vị trí 28.  Kết quả phân tích cho thấy chất lượng nước tại các nhóm vị trí bị nhiễm hữu cơ và các chất dinh dưỡng; trong đó nhóm 1 có chất lượng nước tốt nhất và nhóm 4 có chất lượng nước kém nhất. Kết quả phân tích PCA cho thấy TSS, P-PO₄^3-, BOD là chỉ tiêu ảnh hưởng quan trọng nhất đối với chất lượng nước trong mùa khô.