ĐÁNH GIÁ TÍNH BỀN VỮNG CỦA MỘT SỐ ĐIỂM DU LỊCH DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG TẠI TỈNH HÒA BÌNH

Abstract

Community - based tourism is a form of tourism business based on natural resources and local cultural characteristics, which tends to develop strongly in mountainous communities in recent years. Besides,the positive aspects achieved in terms of economy, preservation of cultural values ​​and national identity, the exploitation and development of community-based tourism cannot avoid negative impacts, leading to the development of unsustainable tourism. Research results have shown that the community - based tourism activities in Chieng Chau commune - Mai Chau district and Phong Phu commune - Tan Lac district, annually welcomed about 15,000 tourists, of which 80% were international tourists, the average income is 40 million VND/person/year. The research team has built a set of criteria to evaluate the sustainability of the community-based tourism destinations with 04 major criteria (economic, cultural - social, environment, community and tourism development) with a sustainability scores of 75.20-74.03; 75.38-76.28; 56.23-61.25; 55.48 -56.57 and 12 component criteria. in which some criteria have not been evaluated well, such as the influence of the phenomenon of concreting in building construction (15.16), the ability to use English (32.74), cultural exchange with tourists (37.59), government support (30.51). The scale scores of a number of component criteria are evaluated very well such as preserving the ethnic language, speaking and writing the national language, maintaining traditional festivals, protecting forests and renovating houses... Results of this study, can be extended to evaluate community - based tourism models in other areas.

Tóm tắt

Du lịch dựa vào cộng đồng là hình thức kinh doanh du lịch dựa vào tài nguyên thiên nhiên và đặc điểm văn hóa địa phương, đang có xu hướng phát triển mạnh ở những cộng đồng dân cư miền núi những năm gần đây. Bên cạnh những mặt tích cực đạt được về kinh tế, bảo tồn các giá trị văn hóa và bản sắc dân tộc, hoạt động khai thác phát triển du lịch dựa vào cộng đồng khó tránh khỏi những tác động tiêu cực, dẫn đến phát triển thiếu bền vững. Kết quả nghiên cứu hoạt động du lịch cộng đồng tại xã Chiềng Châu, huyện Mai Châu và xã Phong Phú, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình cho thấy, hàng năm tổng lượt khách du lịch đến 2 xã khoảng 15.000 lượt khách (trong đó 80% là khách du lịch quốc tế) và thu nhập bình quân ở 2 xã đạt 40 triệu đồng/người/năm. Nhóm nghiên cứu đã xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá tính bền vững của các điểm du lịch dựa vào cộng đồng với 4 tiêu chí lớn (kinh tế, văn hóa – xã hội, môi trường, cộng đồng và phát triển du lịch) tương ứng với điểm bền vững 75,20 - 74,03; 75,38 - 76,28; 56,23 - 61,25; 55,48 - 56,57 và 12 tiêu chí thành phần. Trong đó điểm đánh giá các thang đo một số tiêu chí thành phần đang ở mức không tốt như ảnh hưởng của hiện tượng bê tông hóa (15,16), khả năng sử dụng tiếng Anh (32,74), giao lưu văn hóa với khách du lịch (37,59), hỗ trợ của Nhà nước (30,51). Điểm thang đo một số tiêu chí thành phần được đánh giá rất tốt như bảo tồn tiếng dân tộc, nói và viết chữ Quốc ngữ, duy trì lễ hội truyền thống, bảo vệ rừng và cải tạo nhà cửa… Kết quả nghiên cứu này, có thể mở rộng áp dụng để đánh giá các mô hình du lịch dựa vào cộng đồng tại các địa bàn khác.