ĐỘNG THÁI QUẦN THỂ LOÀI CHAI (Shorea guiso (Blanco) Blume) TRONG RỪNG KÍN THƯỜNG XANH ẨM NHIỆT ĐỚI TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN VĂN HÓA ĐỒNG NAI

Abstract

To determine the development trend and the cause of the decline of the Shorea guiso population in the tropical moist evergreen closed forest at Dong Nai Culture and Nature Reserve, this paper used 18 plots to conduct the study on the population structure of the Shorea guiso species, and ecological factors affecting Shorea guiso species distribution. Through population dynamics analysis by using Lefkovitch's matrix model shows that the distribution of individuals in populations is inverse J - shaped patterns; the number of seedlings higher than the number of small trees and mature trees, with the number of seedlings accounting for 23.13 - 50.62% of the total quantity of trees in population. All three Shorea guiso populations had in common: the tree starts bearing fruit from the tree of class 7 (DBH 25 - 30 cm). The number of regeneration trees in the three populations was significantly different, the highest with 58 trees.ha^-1.yr^-1 in population 3 and the lowest with 32 trees.ha^-1.yr^-1 in population 1. Analysis of the development trend of the Shorea guiso populations showed that there are two populations (population 1 and 3) that tend to go up the numbers of individuals, population 2 that tend to decline the numbers of individuals. In analyzing the influence of ecological factors on population distribution density, it shows that there are 2 influencing factors: canopy and litter layer thickness. The population density was highest at the canopy cover was 0.6 - 0.7 and 1 - 3 cm thickness of the litter layer; the population density was lowest at the canopy cover was 0.3 - 0.4 and the thickness of the litter layer was 2 - 4 cm. To maintain a stable structure of Shorea guiso populations, it is necessary to avoid adverse effects on the regeneration process of this species in the area.

Tóm tắt

Để xác định chiều hướng phát triển và nguyên nhân gây suy giảm quần thể Chai trong rừng kín thường xanh ẩm nhiệt đới tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai, đã sử dụng hệ thống 18 ô tiêu chuẩn để tiến hành nghiên cứu về cấu trúc của quần thể và các nhân tố sinh thái ảnh hưởng đến mật độ phân bố loài Chai. Qua phân tích động thái của quần thể cho thấy, cấu trúc của các quần thể có dạng hình chữ “J” ngược; số lượng cây con so với số lượng cây nhỡ và cây trưởng thành chiếm tỷ lệ cao, số lượng cây con chiếm từ 23,13-50,62% tổng số cây của quần thể. Ba quần thể đều có điểm chung là từ đường kính ngang ngực (DBH) 25-30 cm cây bắt đầu sinh sản. Số lượng cây tái sinh mới của 3 quần thể có sự chênh lệch đáng kể, cao nhất là 58 cây/ha/năm ở quần thể 3 và thấp nhất là 32 cây/ha/năm ở quần thể 1. Qua phân tích chiều hướng phát triển của các quần thể Chai cho thấy, có 2 quần thể có chiều hướng phát triển (quần thể 1 và 3) và 1 quần thể có chiều hướng suy giảm (quần thể 2). Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái đến mật độ phân bố loài, kết quả có 2 nhân tố ảnh hưởng là độ tàn che và độ dày lớp thảm mục. Mật độ phân bố quần thể Chai cao nhất ở độ tàn che 0,6-0,7 và độ dày lớp thảm mục 1-3 cm; thấp nhất ở độ tàn che 0,3-0,4 và độ dày lớp thảm mục 2-4 cm. Để duy trì cấu trúc ổn định của các quần thể Chai trong khu vực cần tránh các tác động gây bất lợi cho quá trình tái sinh của loài.