NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ VẬT HẬU CỦA MỘT SỐ XUẤT XỨ LÁT HOA TẠI VIỆT NAM

Abstract

Chukrasia tabularis is a rare and precious species, with high economic value, and has been widely planted in home gardens and protection forests. In this study, results of fruit size, seed color and seed quantity of the ten C. tabularis provenances show significant differences in terms of morphological characterristics and phenology. The length of young shoots of the provenances ranges from 3.91 to 6.39 cm, of which Lang Son provenance has the longest shoot (6.39 cm) and Con Dao provenance has the shortest one (3.91 cm). In the mainland, nine provenances have purplish-red young leaves and shoots, while Con Dao provenance contains pink young leaves and shoots. Furthermore, they are covered by fine white chalk and their, leaflets are much smaller than other provenances. The stage of development from flower bud to the mature fruit usually lasts about 6-10 months. While, the deciduous and ripe fruit periods of two provenances namely Con Dao and Gia Lai are about 1 month earlier. A significant difference is noticed in fruit characteristics such that trees of Lang Son and Bac Kan provenance have the largest fruit size while the fruit size of the Con Dao provenance is very small. The fruit sizes of Lang Son and Bac Kan provenance are 3.91-4.18 mm in length, 3.21-3.35 mm in width. However, the average fruit size of the Con Dao provenance is only 2.64 mm in length and 2.31 mm in width, respectively. The seed of C. tabularis is usually yellowish dark, while the seed from Con Dao provenance is golden brown. A weight of 1,000 seeds varies from 6.67 gram (Con Dao provenance) to 24.70 gram (Son La provenance). The percentage of high-quality seeds of Con Dao provenance is low (approximately 67.8%), compared to other provenances such as Tuyen Quang and Lang Son (more than 92.0%).

Tóm tắt

Lát hoa là loài cây gỗ quý, có giá trị kinh tế cao, đã được gây trồng phổ biến trong vườn hộ và trên các diện tích đã được quy hoạch rừng phòng hộ. Kết quả nghiên cứu cho thấy, 10 xuất xứ Lát hoa có sự khác biệt rõ về đặc điểm hình thái và vật hậu. Chiều dài ngọn non của các xuất xứ từ 3,91 đến 6,39 cm, trong đó xuất xứ Hà Tĩnh có chiều dài ngọn non dài nhất (6,39 cm) và xuất xứ Côn Đảo có ngọn non ngắn nhất (3,91 cm). Các xuất xứ Lát hoa trong đất liền có lá và ngọn non màu đỏ tía. Xuất xứ Côn Đảo có lá và ngọn non màu hồng, phủ lớp phấn trắng mịn, lá chét nhỏ hơn hẳn so với các xuất xứ khác. Giai đoạn phát triển từ khi ra nụ đến khi quả chín thường kéo dài khoảng 6 - 10 tháng. Hai xuất xứ Côn Đảo và Gia Lai có thời điểm rụng lá và quả chín sớm hơn khoảng 1 tháng. Có sự khác biệt rõ về đặc điểm quả, quả Lát hoa thuộc xuất xứ Hà Tĩnh và Bắc Kạn to nhất, chiều dài đạt 3,91 - 4,18 mm, rộng đạt 3,21 - 3,35 mm, trong khi xuất xứ Côn Đảo có quả rất nhỏ, kích thước quả trung bình chỉ đạt 2,64 mm về chiều dài và 2,31 mm về chiều rộng. Hạt thường có màu vàng đậm, tuy nhiên, hạt của xuất xứ Côn Đảo có màu nâu vàng. Khối lượng 1.000 hạt dao động từ 7,67 g (Côn Đảo) đến 24,70 g (Sơn La). Tỷ lệ hạt chắc của xuất xứ Côn Đảo thấp nhất (67,8%), trong khi hai xuất xứ Tuyên Quang và Hà Tĩnh có tỷ lệ hạt chắc đạt trên 92%.