ĐẶC TÍNH HÌNH THÁI VÀ HÓA HỌC CỦA PHẪU DIỆN ĐẤT PHÈN CANH TÁC LÚA KÉM HIỆU QUẢ TẠI THỊ XÃ NGÃ NĂM, TỈNH SÓC TRĂNG

Abstract

The research was investigated to determine the morphological and chemical properties of acid sulfate soil profile cultivated rice in Nga Nam district, Soc Trang province for recommending the proper cultivable system. Soil morphological characteristics were directly described in the rice field by Munsell color chart, and soil samples from original horizons were collected to analyze the chemical parameters. Results showed that all soil profiles were categorized as actual and potential acid sulfate soil with deep presence of sulfidic material. In which, profiles NN-L-01, NN-L-03 and NN-L-04 were classified as actual acid sulfate soil while profiles NN-L-02, NN-L-05 and NN-L-06 as potential acid sulfate soil. Soil pHH2O and pHKCl extracted by deionized water and sodium chloride at ratio 1:5 was lower than 4.70 and 3.90 which considered as extreme acidity. Besides, concentrations of aluminum and ferrous were recorded up to 3.38 meq Al3+ 100 g-1 and 412.8 mg kg-1, respectively, in all layers of three soil profiles. The total nitrogen and phosphorus concentrations were evaluated at the range of low threshold. The maximum concentration of available nitrate, ammonium and soluble phosphorus in top soil layer were up to 24.0 mg NO3- kg-1, 58.4 mg NH4+ kg-1 and 37.0 mg P kg-1, respectively. Similarly, aluminum, iron and calcium phosphorus concentrations were determined up to 57.6 mg kg-1, 99.6 mg kg-1 and 137.7 mg kg-1, respectively. Organic matter is considered the medium level, the exception for profile NN-L-05 with high concentration. The cation exchangeable capacity was assessed in ranging of very low level. Soil area in profiles NN-L-01, NN-L-03 and NN-L-04 should have a good bed design to avoid pyrite is oxidized when turning over surface.

Tóm tắt

Mục tiêu nghiên cứu là xác định đặc tính hình thái và hóa học đất trồng lúa kém hiệu quả nhằm đề xuất mô hình canh tác hợp lý ở thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng. Mô tả đặc tính hình thái đất dựa trên bảng so màu Munsell. Thu mẫu đất theo tầng phát sinh đối với sáu phẫu diện đất trồng lúa kém hiệu quả để phân tích đặc tính hóa học đất. Kết quả nghiên cứu cho thấy sáu phẫu diện đất canh tác lúa thuộc đất phèn hoạt động và phèn tiềm tàng xuất hiện sâu. Trong đó, phẫu diện NN-L-01, NN-L-03 và NN-L-04 thuộc phèn hoạt động sâu; các phẫu diện còn lại NN-L-02, NN-L-05 và NN-L-06 thuộc phèn tiềm tàng xuất hiện sâu. pH_H2O và pH_KCl đất tầng mặt của cả sáu phẫu diện được xác định ở mức rất chua, giá trị pH theo thứ tự nhỏ hơn 4,70 và 3,90. Hàm lượng độc chất Al³⁺ ở các tầng đất lên đến 3,38 meq Al³⁺ 100 g^-1, trong khi hàm lượng độc chất sắt lên đến 412,8 mg kg^-1. Hàm lượng đạm và lân tổng số ở tầng mặt của sáu phẫu diện được đánh giá ở mức thấp. Hàm lượng đạm hữu dụng và lân dễ tiêu tối đa ở tầng mặt được xác định lần lượt là 24,0 mg NO₃^- kg^-1, 58,4 mg NH₄⁺ kg^-1, 37,0 mg P kg^-1. Hàm lượng lân nhôm, lân sắt và lân canxi trong đất cao lên đến 57,6 mg kg^-1, 99,6 mg kg^-1 và 137,7 mg kg^-1 tương ứng. Hầu hết các phẫu diện có hàm lượng chất hữu cơ ở mức trung bình, ngoại trừ phẫu diện NN-L-05 ở mức cao. Khả năng trao đổi cation của đất ở mức rất thấp. Vùng đất của phẫu diện NN-L-01, NN-L-03 và NN-L-04 cần được thiết kế vườn hợp lý để pyrit không bị oxy hóa khi lên liếp.