NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG DI TRUYỀN TẬP ĐOÀN CÂY CA CAO (Theobroma cacao L.) VIỆT NAM DỰA TRÊN MỘT SỐ ĐẶC TÍNH HÌNH THÁI VÀ ĐOẠN TRÌNH TỰ ADN-ITS GEN NHÂN

Abstract

This study examined the morphological traits of 63 cocoa varieties (Theobroma cacao L.) that have been cultivated in cocoa regions in Vietnam Dak Lak, Dong Nai, Ben Tre and Can Tho. Their morphological features were individually evaluated and analysed. This included leaf characteristics, pods and flower features. The Vietnamese cocoa flower showed a diversity of morphological characteristics including five shapes of ligule (oval, broad, deltoid, elliptic and sub-lanceolate) and each stamen also had a bilobed anther with the exception of trilobed anther for TD11. Three kinds of fruit shapes were identified, namely Angoleta, Amelonado and Cundeamor, and these were of varied colours yellow and red in ripe. Additionally, an anatomical analysis on the midrib structure of the leaves from the 63 varieties showed high similarities. The colour of young leaves was observed as being green and red. Their phylogenetic relationships were identified using ITS primers (internal transcribed spacer): Domestic Trinitario Cultivars (38 accessions), Indigenous Cultivars (20 accessions), and Cultivars from Peru (5 accessions). The present study is the first report of phylogenetic relationships of Vietnamese cocoa collections.

Tóm tắt

Nghiên cứu khảo sát bộ sưu tập sáu mươi ba (63) giống ca cao Việt Nam (Theobroma cacao L.) đang trồng tại các địa phương khác nhau Đắk Lắk, Đồng Nai, Bến Tre và Cần Thơ. Đa dạng di truyền bộ sưu tập được khảo sát bằng ghi nhận các đặc tính hình thái thực vật và lập giản đồ phả hệ bằng cặp mồi ITS1-4. Khảo sát đặc tính hình thái thực vật dựa vào các đặc tính hình thái và màu sắc của cơ quan sinh dưỡng (lá) và cơ quan sinh sản (hoa, trái). Kết quả ghi nhận được 5 hình dạng lá đài khác nhau của bộ sưu tập (oval, broad, deltoid, elliptic và sub-lanceolate); 63 giống ca cao Việt Nam biểu hiện 3 dạng trái khác nhau Angoleta, Amelonado và Cundeamor, màu trái và lá non biểu hiện 02 màu nâu đỏ và vàng xanh; trái chín thể hiện hai màu khác nhau, đỏ và xanh. Giống TD11 có cấu trúc 3 cặp bầu noãn khác biệt so với 02 cặp của 62 giống còn lại. Phân tích di truyền ghi nhận sự khác biệt trong vùng ITS giữa các giống không lớn, phân chia thành 3 nhóm bao gồm nhóm Domestic Trinitario Cultivars (38 giống), Indigenous Cultivars (20 giống), Peru Cultivars (5 giống). Đây là nghiên cứu đầu tiên công bố về đặc tính hình thái thực vật và cây di truyền phả hệ của bộ sưu tập cây ca cao Việt Nam.