ĐÁNH GIÁ SINH TRƯỞNG, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG DƯỢC LIỆU HUYỀN SÂM (Scrophularia ningpoensis Hemsl.) TRỒNG THỬ NGHIỆM TẠI TỈNH LAI CHÂU

Abstract

This study aimed to evaluate the growth potential, yield, and quality of Scrophularia ningpoensis Hemsl. at three cultivation sites in Doan Ket ward, Phong Tho commune, and Khong Lao commune, Lai Chau province (these sites were formerly part of Phong Tho district, Lai Chau province). The study was conducted in three trial sites corresponding to the three locations, using seedlings of the same origin and applying a standardized cultivation process. The seedlings planted were 14 - 18 cm tall, with 5 - 7 pairs of leaves per plant, uniform in size, and free from pests and diseases. The results showed that the plants grew well under local ecological conditions and retained the typical morphological characteristics of the species, reaching a height of 192.8 - 195.1 cm, 42.5 - 43.3 pairs of leaves per plant, and a stem diameter of 18.7 - 18.9 mm; the time from planting to harvest was 360 days. The dry weight of the tubers was 44.2 - 45.4 g/plant, and the dry medicinal material yield reached 1.94 - 2.01 tons/ha. The total content of harpagid and harpagosid reached 0.83 - 1.19%, higher than the minimum level of 0.45% according to the Vietnamese Pharmacopoeia V; pests and diseases appeared at a mild level and no pesticides were used during the monitoring period. The trial site in Doan Ket ward (formerly Lan Nhi Thang commune, Phong Tho district) achieved the highest yield and active ingredient content. In general, the planting sites in Doan Ket ward, Phong Tho commune and Khong Lao commune, Lai Chau province are suitable for the ecological requirements of Scrophularia ningpoensis Hemsl., ensuring yield and medicinal material quality, and have the potential to develop a raw material area according to GACP-WHO standards.

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm đánh giá khả năng sinh trưởng, năng suất và chất lượng dược liệu Huyền sâm (Scrophularia ningpoensis Hemsl.) tại ba điểm trồng ở phường Đoàn Kết, xã Phong Thổ và xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu (các địa điểm này thuộc huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu cũ). Nghiên cứu được triển khai tại ba điểm thử nghiệm tương ứng với ba địa điểm, sử dụng cây giống cùng nguồn gốc và áp dụng thống nhất quy trình canh tác. Cây giống được đem trồng có chiều cao 14 - 18 cm, 5 - 7 cặp lá/cây, đồng đều và không bị sâu, bệnh. Kết quả cho thấy, cây sinh trưởng tốt trong điều kiện sinh thái của địa phương và giữ được các đặc trưng hình thái điển hình của loài, chiều cao cây đạt từ 192,8 - 195,1 cm, 42,5 - 43,3 cặp lá/cây và đường kính thân 18,7 - 18,9 mm; thời gian từ lúc trồng đến thu hoạch là 360 ngày. Khối lượng củ khô 44,2 - 45,4 g/cây, năng suất dược liệu khô đạt 1,94 - 2,01 tấn/ha. Tổng hàm lượng harpagid và harpagosid đạt 0,83 - 1,19%, cao hơn mức tối thiểu 0,45% theo Dược điển Việt Nam V; sâu, bệnh xuất hiện ở mức nhẹ và không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong thời gian theo dõi. Điểm thử nghiệm tại phường Đoàn Kết (địa chỉ cũ là xã Lản Nhì Thàng, huyện Phong Thổ) đạt năng suất và hàm lượng hoạt chất cao nhất. Nhìn chung, các điểm trồng tại phường Đoàn Kết, xã Phong Thổ và xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu phù hợp với yêu cầu sinh thái của cây Huyền sâm, đảm bảo năng suất và chất lượng dược liệu, có tiềm năng phát triển vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn GACP-WHO.