ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CANH TÁC VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÂY QUÝT HÔI TẠI HUYỆN BÁ THƯỚC, TỈNH THANH HÓA

Abstract

Being a locally valuable fruit crop, local cultivar mandarin called ‘Quyt Hoi“ cultivated in Ba Thuoc district, Thanh Hoa province has faced big difficulties indicated by lows productivity, poor quality and low income earned resulted from unfavorable orchard management in which sexual propagation (sedling) and unproper fertilization should be considered as main problems. The study was conducted in 3 key communes that are growing forest mandarin of Ba Thuoc district: Ban Cong, Thanh Lam and Thanh Son. The survey’s results show that Forest mandarin tree is mainly planted by seeds after one year of nursing, and start giving fruits after 8-10 years. The total revenue and the total cost per hectare of mandarin are 286-414 million VND ha-1 and 22-24 million VND ha-1 respectively, the gross income value is from 265-389 million VND ha-1. During the business period, forest mandarin has a high income from 265-389 million VND ha-1. However, since the basic construction period of mandarin was planted by seeds is extremely long (from 8-10 years), so the average income of mandarin is only from 40-50 million VND ha-1 a year. The mandarin growing land in the Ba Thuoc district has a poor to medium total organic carbon content (0.95-1.56% OC), and total nitrogen is medium (0.12-0.18% N), total phosphorus is from medium to rich (0.08-0.15% P2O5), however, available phosphorus is poor (<5 mg P2O5/100 g of soil), total and available potassium is poor; exchangeable calcium is high, but exchangeable magnesium is low to medium; soils cation exchange capacity is at a medium level (10.04-14.78 meq/100 g soil). In oder to sustainable development of this cultivar, variously related techiquaes must be synchronizely applied of which desease free plantlet multiplication produced by STG technology, favorable utilization of fertilizers, effective control of dangeous pests, viz, greening, tristeza...should be paid great attention to.

Tóm tắt

Là cây ăn quả đặc sản, đem lại hiệu quả kinh tế cao nhưng do nhiều nguyên nhân về sự thoái hóa đất, chất lượng cây giống không đảm bảo, dịch bệnh hại, kỹ thuật chăm sóc chưa phù hợp... nên năng suất và chất lượng và hiệu quả kinh tế giống quýt hôi ở huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa đang suy giảm mạnh trong những năm gần đây, ảnh hưởng không nhỏ đến thu nhập của các nhà vườn. Nghiên cứu được thực hiện trên 3 xã trọng điểm trồng quýt hôi của huyện Bá Thước là Ban Công, Thành Lâm và Thành Sơn. Kết quả điều tra, khảo sát cho thấy: cây quýt hôi chủ yếu được ươm bằng hạt, sau 1 năm đưa ra vườn trồng, sau 8-10 năm mới bắt đầu cho quả. Trong thời kỳ kinh doanh cây quýt hôi cho thu nhập khá cao (265-389 triệu đồng/ha) nhưng do cây gieo hạt, thời kỳ chưa cho quả quá dài (từ 8 - 10 năm) nên bình quân thu nhập chỉ dao động từ 40 - 50 triệu đồng/ha/năm. Đất trồng quýt ở huyện Bá Thước có hàm lượng các bon hữu cơ tổng số từ nghèo đến trung bình (0,95-1,56% OC), đạm tổng số ở mức trung bình (0,12-0,18% N), lân tổng số từ trung bình đến giàu (0,08-0,15% P₂O₅), nhưng lân dễ tiêu (<5 mg P₂O₅/100 g đất), kali tổng số và dễ tiêu đều nghèo; canxi trao đổi ở mức cao nhưng magiê trao đổi ở mức thấp đến trung bình; dung tích hấp thu ở mức trung bình (10,04-14,78 meq/100 g đất). Để phát triển bền vững cây quýt hôi, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật khác nhau, trong đó các khâu nhân giống sạch bệnh bằng vi ghép đỉnh sinh trưởng, bón phân cân đối, kiểm soát dịch bệnh đóng vai trò quan trọng.