NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG CỦA HOẠT ĐỘNG NUÔI CÁ LỒNG TẠI MỘT SỐ TỈNH PHÍA BẮC

Abstract

Cage culture of freshwater fish on rivers/lake in Hoa Binh, Yen Bai and Hai Duong yielded 3,068 tons, 8,500 tons and 16,500 tons in 2019, respectively. This farming system accounts for 40.9%; 80.1% and 19.9% ​​total of aquaculture production in Hoa Binh, Yen Bai and Hai Duong and highly contributed to the local economic. However, cage culture may cause water pollution around the aquaculture area and downstream areas. The pollutants induced by aquaculture activity include food residue, waste from fish and people living on farm, drugs and chemicals used for disease prevention and treatment. Water environment monitoring activities were carried out in cage culture areas in Hai Duong, Yen Bai and Hoa Binh from april to october, 2019. The result showed that COD exceeded the threshold in april, june and july; N-NO2 exceeded the threshold in june, august and september; N-NH3 exceeded the threshold in june in Hai Duong. N-NO2 exceeded the threshold in june and COD exceeded the threshold in july in Yen Bai. The Pearson correlation analysis result shows that Dissolved oxygen was neative correlation with N-NH3, N-NO2, H2S, COD, N-NH4, P-PO4 and harmful algae bloom; H2S and COD were positive correlation with harmful algae bloom (P<0.01); N-NH3, N-NO2, H2S, COD, N-NH4, P-PO4 were positive correlation to each others (P<0.01).

Tóm tắt

Hoạt động nuôi cá lồng trên sông/hồ ở Hòa Bình, Yên Bái và Hải Dương cho sản lượng tương ứng 3.068 tấn, 8.500 tấn và 16.500 tấn vào năm 2019, chiếm 40,9%; 80,1% và 19,9% sản lượng nuôi thủy sản ở Hòa Bình, Yên Bái và Hải Dương, đã góp phần mang lại hiệu quả phát triển kinh tế cho địa phương. Tuy nhiên, hoạt động nuôi cá lồng còn là nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường nước xung quanh khu vực nuôi thủy sản và ảnh hưởng tới những vùng khác, đặc biệt là vùng hạ lưu do sự dư thừa thức ăn, chất thải của cá nuôi và người nuôi sống trên bè, thuốc và hóa chất phòng trị bệnh được sử dụng trong quá trình nuôi. Quan trắc môi trường nước vùng nuôi cá lồng tại Hải Dương, Yên Bái và Hòa Bình được tiến hành từ tháng 4 đến tháng 10 năm 2019. Kết quả quan trắc đã phát hiện các thông số COD vượt ngưỡng vào tháng 4, 6 và 7; N-NO₂ vượt ngưỡng vào tháng 6, 8 và 9; N-NH₃ vượt ngưỡng vào tháng 6 tại Hải Dương. Thông số N-NO₂ vượt ngưỡng vào tháng 6 và COD vượt ngưỡng vào tháng 7 tại Yên Bái. Phân tích tương quan các thông số môi trường cho thấy hàm lượng oxy hòa tan có tương quan nghịch (P<0,01) với các thông số N-NH₃, N-NO₂, H₂S, COD, N-NH₄, P-PO₄, tảo độc. Hàm lượng H₂S và COD có tương quan thuận với mật độ tảo độc (P<0,01). Các thông số N-NH₃, N-NO₂, H₂S, COD, N-NH₄, P-PO₄ có tương quan thuận với nhau (P<0,01).