NGHIÊN CỨU SO SÁNH THÀNH PHẦN LOÀI CÁ PHÍA TRÊN VÀ PHÍA DƯỚI ĐẬP THỦY ĐIỆN SƠN LA, VIỆT NAM

Abstract

The Son La dam is located upstream of the Da river in It Ong commune, Muong La district, Son La province, where there is a high level of biodiversity, especially the fish composition. Based on the analysis of data from previous studies and field surveys in 2019 and 2020 in the Son La dam, the fish species composition of this area was determined with 69 species and subspecies belonging to 18 families, 8 orders and showed a high level of diversity at the order and family taxa levels. In this area, there are 7 species (12.8%) in the Vietnam Red Data Book 2007 with 2 species at EN level and 5 species at VU level; 55 species in the IUCN Red List of Threatened Species version 2020-3 with 6 species at VU level, 2 species at NT level, 28 species at LC type, 19 species at DD type. The results of the study have added Prochilodus argenteus Spix & Agassiz, 1829 to the list of Da river fish composition in Son La area. The Son La dam have suppotted many combination effects to changes in fish species composition in this area, and made the degree of closeness of the fish fauna between the front area and back area of the dam following Stugren-Radulescu method was "the slightly close" with R = -0.18. These are the first studies on fish species composition in the Son La dam area since the dam was built.

Tóm tắt

Đập thủy điện Sơn La nằm ở thượng nguồn sông Đà thuộc xã Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La, nơi có mức độ đa dạng sinh học cao, đặc biệt là sự đa dạng về thành phần loài cá. Dựa trên việc phân tích số liệu từ các nghiên cứu trước đây và các đợt khảo sát thực địa trong năm 2019 và 2020 ở khu vực sông Đà thuộc khu vực đập thủy điện Sơn La, thành phần loài cá của khu vực này được xác định gồm 69 loài và phân loài thuộc 18 họ, 8 bộ và thể hiện mức độ đa dạng cao ở về bậc bộ và bậc họ. Tại khu vực này có 7 loài (12,8%) nằm trong Sách Đỏ Việt Nam 2007 với 2 loài ở bậc Nguy cấp (EN) và 5 loài ở bậc Sắp nguy cấp (VU); 55 loài trong Danh lục Đỏ IUCN, 6 loài bậc sẽ nguy cấp VU, 2 loài bậc sắp bị đe dọa NT, 28 loài bậc ít quan tâm LC, 19 loài bậc thiếu dữ liệu (DD). Kết quả nghiên cứu đã bổ sung loài cá trôi Trường Giang (Prochilodus argenteus Spix & Agassiz, 1829) vào danh sách cá sông Đà khu vực Sơn La. Đập Sơn La đã thúc đẩy các yếu tố tổng hợp dẫn đến sự thay đổi thành phần loài cá của khu vực này và làm cho mức độ gần gũi về thành phần loài cá phía trên và phía dưới đập thủy điện Sơn La được tính toán theo công thức Stugren-Radulescu chỉ ở mức độ “Gần ít” với R = -0,18. Đây là nghiên cứu đầu tiên về thành phần loài cá ở khu vực đập thủy điện Sơn La từ sau khi đập được xây dựng và đưa vào hoạt động năm 2012.