QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG VIỆC THỰC HIỆN MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA VIỆT NAM

Abstract

New rural development programme (NRD) is one of the major action programs to specifically target rural-agriculture-farmer policies of the Party and the State, aiming to comprehensively develop all socio-economic aspects of the region which accounts for most of the living population. Along with that, the sustainable development goals (SDGs) at the global level have been concretized by the Party and Government of Vietnam and committed to making the country develop in a sustainable direction. The National Target Programme (NTP) on NRD has been reviewed 10 years of implementation, and the goals of sustainable development have been assessed by international organizations and the Government of Vietnam in the past period. The review results show that there are many criteria in the National Criteria Set for NRDs that are directly related to sustainable development goals such as poverty reduction, health, education, employment, infrastructure, climate change, gender equality and domestic violence prevention... but the integration and connection between NRD criteria and the sustainable development goals are not clear. It is not clear what the criteria have been taken into account for SDGs, which criteria/indicators are missing, how far the results of implementing NRD criteria in rural areas are compared to the national sustainable development goals, and how to integrate mechanisms, policies, direction, coordination, supervision, and evaluation of the implementation of the NTP on NRD with the implementation of the SDGs through the socio-economic development plans of the ministries, branches and localities... In order to sustainably develop rural areas by the national and global SDGs, it is necessary to appropriately integrate and coordinate in the implementation in the coming time since both the NTP on NRD and the National Action Plan to implement the 2030 Agenda for sustainable development are concerned and implemented with great effort and expectation to bring the country to comprehensive and sustainable development. Based on the overview of available studies, documents and issued policies on sustainable development and construction of new rural areas, the article points out the contribution and matching between these two long-term and strategic goals in Vietnam as well as their gaps and differences; there by propose the recommendations for the policy building and formulation process in the coming time.

Tóm tắt

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một trong những chương trình hành động lớn nhằm cụ thể hoá chủ chương, chính sách tam nông (nông thôn, nông nghiệp, nông dân) của Đảng và Nhà nước hướng đến mục tiêu phát triển toàn diện mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội cho khu vực chiếm phần lớn dân số đang sinh sống. Cùng với đó, các mục tiêu phát triển bền vững (PTBV) ở phạm vi toàn cầu cũng đã và đang được Đảng và Chính phủ Việt Nam cụ thể hóa và cam kết thực hiện. Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM đã được tổng kết sau 10 năm thực hiện. Các tổ chức quốc tế và Chính phủ Việt Nam cũng đã đánh giá mức độ đạt các mục tiêu PTBV trong giai đoạn vừa qua. Kết quả rà soát ban đầu cho thấy có rất nhiều tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về NTM có liên quan trực tiếp với các mục tiêu PTBV như về giảm nghèo, phát triển y tế, giáo dục, lao động, việc làm, hạ tầng, ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình... Tuy nhiên sự tích hợp, gắn kết giữa tiêu chí NTM với các mục tiêu PTBV chưa rõ ràng và chưa thấy rõ đâu là những tiêu chí đã tính đến mục tiêu PTBV, còn thiếu vắng những tiêu chí/chỉ tiêu nào, kết quả thực hiện tiêu chí NTM đạt được đến đâu so với mục tiêu PTBV trên phạm vi cả nước, và cách thức lồng ghép về cơ chế, chính sách, công tác chỉ đạo, phối hợp, giám sát, đánh giá... trong thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM với thực hiện các mục tiêu PTBV thông qua kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các Bộ, ngành, địa phương như thế nào. Để khu vực nông thôn PTBV theo các mục tiêu PTBV chung của cả nước thì cần có sự lồng ghép, phối hợp thực hiện triển khai phù hợp trong thời gian tới khi mà cả Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM và Kế hoạch hành động Quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững đều được quan tâm thực hiện với sự nỗ lực và kỳ vọng lớn để đưa đất nước phát triển toàn diện và bền vững. Trên cơ sở tổng quan các nghiên cứu, tài liệu có sẵn và chính sách đã ban hành ở hai khía cạnh PTBV và xây dựng NTM, bài viết chỉ ra những đóng góp, sự phù hợp giữa xây dựng NTM với mục tiêu PTBV ở Việt Nam cũng như những khoảng cách, sự khác biệt giữa hai mục tiêu chiến lược và lâu dài này, qua đó có những đề xuất, kiến nghị điều chỉnh trong quá trình xây dựng và hoạch định chính sách trong thời gian tới.