NHÂN TỐ SINH THÁI ẢNH HƯỞNG ĐẾN MẬT ĐỘ TÁI SINH LOÀI XOAY (Dialium cochinchinensis Pierre) TẠI GIA LAI

Abstract

The study of ecological factors affecting the regeneration density of the Dialium cochinchinensis Pierre in Gia Lai province is based on a survey of the variable range of climatic subregions: Kon Ha Nung (Kbang and Mang Yang districts); Kon Tum, Sa Thay (Ia Grai district), An Khe (An Khe district) and Northeast Ayunpa (Krong Pa district) as well as considering the interact between the ecological factors and the species regeneration. Twelve ecological variables were collected: Importance value index; spatial distribution; basal area; canopy cover; geographic location; slope; altitude; rainfall; temperature; aspect; soil type and rockoutcrop cover. The weight variable approach to a multi-variable regression model is the main tool for detecting ecological factors and combinations of these ecological factors affecting the regeneration density in different site conditions. The results of the study showed that the canopy clearly affected the regeneration of Dialium cochinchinensis Pierre. A model of this relationship was also established, in the form of Power model which is the best one to simulate this relationship with statistical indicators R2adj = 79.4%; MAE = 72.8 trees; ME =-0.005 trees. This result is the scientific basis to propose silvicultural measures in order to the protect and develop the gene aspect of Dialium cochinchinensis Pierre species.

Tóm tắt

Nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái đến mật độ cây tái sinh của loài Xoay được tiến hành trên cơ sở thu thập số liệu sinh thái tại các lâm phần có Xoay phân bố thuộc 3 tiểu vùng khí hậu khác nhau của tỉnh Gia Lai, bao gồm: tiểu vùng Kon Hà Nừng (huyện Kbang và huyện Mang Yang); tiểu vùng thung lũng Kon Tum, Sa Thầy (huyện Ia Grai), tiểu vùng núi cao An Khê và Đông Bắc Ayunpa (huyện Krông Pa). 12 nhân tố sinh thái được thu thập gồm: Tổ thành loài ưu thế; đặc điểm phân bố trên mặt đất; tổng tiết diện ngang; độ tàn che; vị trí địa hình; độ dốc; độ cao so với mặt nước biển; lượng mưa; nhiệt độ trung bình năm; hướng phơi; loại đất; tỷ lệ đá lộ đầu. Dựa trên việc khảo sát theo dãy biến thiên của từng nhân tố và xem xét sự tác động qua lại giữa các yếu tố sinh thái để xác định nhân tố sinh thái có ảnh hưởng đến mật độ tái sinh và thiết lập mô hình tương quan giữa mật độ cây tái sinh với các nhân tố sinh thái. Phương pháp tiếp cận mô hình hồi quy đa biến có trọng số (weight variable) là công cụ chủ đạo để phát hiện nhân tố sinh thái, tổ hợp nhân tố sinh thái có ảnh hưởng đến mật độ tái sinh loài ở các điều kiện hoàn cảnh khác nhau. Kết quả nghiên cứu đã phát hiện nhân tố độ tàn che có ảnh hưởng rõ rệt đến mật độ tái sinh của loài Xoay và đã thiết lập được mô hình quan hệ yi = f(xj) theo dạng mô hình Power để mô phỏng tốt nhất mối quan hệ này, với các chỉ số thống kê R2adj = 79,4%; MAE = 72,8 cây; ME = - 0,005; MAPE = 95,98%. Đây là cơ sở khoa học cho việc đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp nhằm bảo tồn và phát triển được nguồn gen cây Xoay.