HIỆN TRẠNG KỸ THUẬT VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGHỀ NUÔI CÁ LỒNG Ở HỒ THÁC BÀ, TỈNH YÊN BÁI

Abstract

Thac Ba reservoir located in Yen Bai province with water body over 19.000 ha has great potential for aquaculture development. Cage culture in Thac Ba reservoir has been developing rapidly since 2017, but cage culture has been developed spontaneously which will may have great consequences on the environment and economy of the Yen Bai province. This paper presents the results of a survey on the current status of cage fish culture techniques in Thac Ba reservoir, was conducted from june 2018 to february 2020 in 100 cage fish farmers. The research result showed that the organization of cage fish farming in Thac Ba reservoir is very diverse, including: private companies, cooperative and fish households. There were 1.345 fish cages in Thac Ba reservoir in 2019. Fish cages were maily made water –jet zinc frame with an average volume of 108 m3/cage (6 x 6 x 3 m). The main cultured species is Tilapia (34%), Channel catfish (34%), Grass carp (18.4%). In addition to household culturing common carp and other fish. Fish feed was mostly floating pellet feed (67%). Culture and managent fish cage were still applied traditional techniques. Farmers mainly rely on experience, not focusing on food safety. The average fish productivity ranged from 0.99-8.1 tons/cage. The most affective is the Grass carp farming model with an average of VND 68.13 million/cage. However, farmers focused on raising Tilapia because of faster payback. In the cage fish culture process, farmers faced on difficulties mainly: quantity and quality of seed was not under control, fish disease was break out every years,  product reputation was not availabe in the market so difficult product consumption. The study has proposed a number of solutions to develop sustainably cage fish farming in Thac Ba reservoir.

Tóm tắt

Hồ Thác Bà, tỉnh Yên Bái với diện tích mặt nước trên 19.000 ha, có tiềm năng lớn phát triển nuôi trồng thủy sản. Nghề nuôi cá lồng ở hồ Thác Bà phát triển nhanh chóng từ năm 2017 đến nay, tuy nhiên sự phát triển mang tính tự phát sẽ gây hậu quả lớn đến môi trường và kinh tế của tỉnh. Bài viết trình bày kết quả điều tra 100 hộ nuôi cá lồng, được thực hiện từ tháng 6/2018-2/2020 về hiện trạng kỹ thuật nuôi cá lồng ở hồ chứa Thác Bà. Kết quả nghiên cứu cho thấy nuôi cá lồng ở hồ Thác Bà rất đa dạng gồm: doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ cá thể, đến năm 2019 đã có 1.345 lồng nuôi cá. Lồng nuôi cá chủ yếu được làm bằng khung mạ kẽm dạng tuýp nước có thể tích trung bình 108 m3/lồng (6 x 6 x 3 m). Đối tượng nuôi chính là cá rô phi (37%), cá nheo Mỹ (34%) và cá trắm cỏ (18,4%), ngoài ra các hộ còn nuôi thêm cá chép và các loài cá khác. Thức ăn cho cá chủ yếu là thức ăn công nghiệp dạng viên nổi (67%). Kỹ thuật chăm sóc cá vẫn áp dụng theo phương pháp nuôi cá lồng truyền thống. Người nuôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, chưa chú trọng về an toàn thực phẩm. Năng suất cá dao động từ 0,99-8,1 tấn/lồng (108 m3) tùy theo từng loài. Hiệu quả cao nhất là mô hình nuôi cá trắm cỏ đạt trung bình là 68,13 triệu đồng/lồng. Tuy nhiên cá rô phi vằn cho thu hồi vốn nhanh hơn. Những khó khăn chính trong quá trình nuôi cá lồng là: nguồn giống không chủ động, danh tiếng sản phẩm chưa có trên thị trường và tổ chức sản xuất rời rạc. Nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp phát triển nghề nuôi cá lồng ở hồ Thác Bà theo hướng bền vững.