XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN HIỆN TƯỢNG NGAO CHẾT HÀNG LOẠT TẠI CÁC TỈNH PHÍA BẮC GIAI ĐOẠN 2016 - 2019

Abstract

Hard clam (Meretrix lyrata) culture has quickly developed in Vietnam recently, especially in the Northern Part. The total culture area and production sharply increased which largely contributes to farmer income and the local economy. However, several mass mortality events have been recorded since 2017 in Ha Tinh, Thai Binh, Nam Dinh and Thanh Hoa, with the mortality rate of 10 to 100%. In this study, field survey, water and sediment collection were carried out at the time of mass mortality events. Field condition, socking density, hydrochemical parameters, and pathogens were investigated, including temperature, pH, salinity, pH, COD, N-NH₄, N-NH₃, N-NO₂, P-PO₄ and S^2-, Perkinsus sp, Herpes virus. Our results suggest that the reason for the mass mortality was contributed by synergistic effect of high stocking density, temperature shock/salinity shock, perkinsus sp infection and/or weak health after spawning period. 

Tóm tắt

Nghề nuôi loài ngao Bến Tre (Meretrix lyrata) tại Việt Nam nói chung và các tỉnh ven biển miền Bắc nói riêng đã có nhiều bước phát triển mạnh mẽ cả về diện tích và sản lượng, mang lại nguồn thu chính cho nhiều nông hộ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở nhiều địa phương. Tuy nhiên, từ năm 2017 đến nay, hiện tượng ngao nuôi chết hàng loạt được ghi nhận ở một số địa phương như Hà Tĩnh, Thái Bình, Nam Định và Thanh Hóa với tỷ lệ chết 10 – 100% đã gây thiệt hại không nhỏ cho người nuôi. Trong nghiên cứu này, thông tin về hiện trạng nuôi, mẫu nước, mẫu trầm tích được tiến hành thu thập ngay tại thời điểm có hiện tượng ngao chết hàng loạt. Các chỉ tiêu được phân tích bao gồm các chỉ tiêu thủy lý hóa (nhiệt độ, độ mặn, pH, độ kiềm, COD, N-NH₄, N-NH₃, N-NO₂, P-PO₄, S²) và các chỉ tiêu bệnh (Herpesvirus, Perkinsus, vi khuẩn và Vibrio tổng số). Tác động tổng hợp các yếu tố gồm mật độ nuôi dày, sốc nhiệt hoặc sốc độ mặn, ngao nuôi bị nhiễm Perkinsus sp hoặc ngao bị yếu sau quá trình sinh sản là nguyên nhân gây hiện tượng ngao chết phổ biến tại các vùng nuôi.