NGHIÊN CỨU PHƯƠNG THỨC LÂY LAN VIRUS GÂY BỆNH KHẢM LÁ SẮN QUA CÔN TRÙNG MÔI GIỚI TẠI THỪA THIÊN HUẾ

Abstract

Cassava (Manihot esculenta Crantz) is an important crop in nutrient-poor soils of Thua Thien Hue. The cassava mosaic disease is an invasive disease and has thrived since 2019. The disease has caused significant damage but there are not many studies on this disease. To have a basis for the integrated management of cassava mosaic disease, it is necessary to determine the manner of disease transmission in Thua Thien  Hue. Studying the transmission of the virus causing cassava leaf mosaic disease through vector insects showed that whitefly transmits the disease from 20 - 22 days after sucking plant in the greenhouse. The density of whitefly is correlated with the infection of cassava mosaic disease in the field, however, the KM94 variety is cultivated mainly in Thua Thien Hue province, most of plants are infected from cuttings. The density of whiteflies affecting the spread of the disease is not clear. On the basis of research results, it is recommended not to use the infected cassava plants for cutting as the seed materials and to control whitefly in cassava fields when appearing.

Tóm tắt

Sắn (Manihot esculenta Crantz) là cây trồng quan trọng ở các vùng đất nghèo dinh dưỡng của tỉnh Thừa Thiên Huế. Bệnh khảm lá sắn xâm nhập, phát triển mạnh kể từ năm 2019. Bệnh gây thiệt hại đáng kể nhưng chưa có nhiều nghiên cứu về bệnh hại này. Để có cơ sở cho công tác quản lý bệnh khảm lá sắn tổng hợp, cần xác định phương thức lan truyền bệnh trong điều kiện của tỉnh Thừa Thiên Huế. Nghiên cứu phương thức lây lan bệnh khảm lá sắn qua côn trùng môi giới cho thấy bọ phấn trắng có khả năng truyền bệnh từ 20 - 22 ngày sau khi chích hút trong điều kiện nhà lưới. Mật độ bọ phấn trắng có mối quan hệ với mức nhiễm bệnh của khảm lá sắn trên đồng ruộng, tuy nhiên trong điều kiện của tỉnh Thừa Thiên Huế giống sắn KM94 được trồng chủ lực, hầu hết bị nhiễm bệnh ở giai đoạn mọc mầm do nhiễm bệnh từ giống nên mật độ bọ phấn ảnh hưởng đến khả năng lan truyền bệnh không rõ ràng. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, khuyến nghị không nên sử dụng giống bị nhiễm bệnh để làm hom giống và cần phòng trừ bọ phấn trắng khi xuất hiện.