ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÍNH BỀN VỮNG TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH SINH THÁI DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG: NGHIÊN CỨU SO SÁNH GIỮA HAI KHU VỰC SINH THÁI TẠI TỈNH THỪA THIÊN - HUẾ

Abstract

Tourism has become a critical economic sector in developing countries. Community - based ecotourism (CBET) plays an increasingly important role in sustainable tourism development. This research applied a hierarchical analysis (AHP) to assess CBET sites' sustainability by interviewing 21 experts and surveying 42 households at four typical CBET sites in Thua Thien - Hue province. The results exposed that in order to assess the sustainability of a CBET site, it is necessary to base on five main groups of factors with its weights ranked from highest to lowest as follows: Environmental conservation (0.28), Economic benefits (0.22), Community Participation (0.20), Cultural conservation (0.17) and Empowerment vulnerable groups (0.13). The CBET sites in the lagoon - coastal areas were at a sustainable high level, and the CBET sites in the mountainous areas were at a medium level of sustainability. According to this study, before investing in new CBET projects, it is necessary to estimate their sustainability based on the five principles above, while activated CBET sites require concentrating more intensely on environmental conservation, economic benefits, and community participation.

Tóm tắt

Du lịch được xem là ngành kinh tế mang lại thu nhập lớn cho các nước đang phát triển. Du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng (DLSTCĐ) ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc hướng đến phát triển du lịch bền vững. Nghiên cứu này được thực hiện dựa trên việc áp dụng phương pháp phân tích thứ bậc AHP (Analytic Hierarchy Process) để đánh giá tính bền vững của các điểm DLSTCĐ tại tỉnh Thừa Thiên - Huế. Tham vấn 21 chuyên gia và khảo sát bằng bảng hỏi bán cấu trúc với 42 hộ đã được thực hiện tại 4 điểm DLSTCĐ đại diện cho hai khu vực sinh thái miền núi và đầm phá - ven biển tại Thừa Thiên - Huế. Kết quả nghiên cứu cho thấy để đánh giá tính bền vững của một điểm DLSTCĐ cần dựa vào 5 nhóm yếu tố chính với trọng số tương ứng gồm: Bảo tồn môi trường (0,28), lợi ích kinh tế (0,22), sự tham gia của cộng đồng (0,20), bảo tồn văn hoá (0,17) và trao quyền cho nhóm dễ bị tổn thương (0,13). Kết quả đã đánh giá được hiện trạng DLSTCĐ ở vùng đầm phá - ven biển ở mức bền vững cao, các điểm DLSTCĐ ở vùng miền núi bền vững ở mức trung bình. Kết quả nghiên cứu cho thấy, đối với các dự án DLSTCĐ mới cần được đánh giá tính bền vững một cách toàn diện theo 5 tiêu chí trên, trong khi với các điểm DLSTCĐ đang trong quá trình hoạt động cần trọng tâm nhiều hơn vào bảo tồn môi trường, lợi ích kinh tế và huy động sự tham gia của cộng đồng.