PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNH VI TRONG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT HỘ GIA ĐÌNH HƯỚNG TỚI NỀN KINH TẾ TUẦN HOÀN TẠI THÀNH PHỐ BẮC GIANG

Abstract

This is a cross - sectional study of people's knowledge, attitudes, and behaviors in household solid waste management toward a circular economy, with an emphasis on the 3R model, which includes solid waste reduction, classification, recycling and reuse. Primary data for this study were gathered through questionnaires and random direct interviews with 250 people living in Bac Giang city in 2022. EFA analysis method and the structural equation modeling method - SEM were used to assess the scale's reliability and to measure and determine the relationship between the factors affecting intent, such as knowledge, attitudes, subjective norms, perceived behavior control and intent affecting household solid waste management behavior toward a circular economy. The findings indicate a medium level of knowledge and behavior, but a positive attitude toward solid waste management. The results of the SEM analysis show that the hypothetical factors given had statistically significant effect on intent and intent on behavior. The most important factor was perceived behavior control, followed by attitude and knowledge and finally subjective norms. Coordination of measures to raise household awareness, complete a synchronous solid waste management system, focus on improving the collection system and develop recycling technology is critical in strengthening household solid waste management towards a circular economy in Bac Giang city in particular and major cities in Vietnam in general.

Tóm tắt

Đây là nghiên cứu về mối liên hệ giữa kiến thức, thái độ, hành vi của người dân trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt hộ gia đình hướng tới nền kinh tế tuần hoàn trong đó chú trọng đến mô hình 3R bao gồm giảm thiểu, phân loại, tái chế và tái sử dụng thải rắn sinh hoạt. Trong nghiên cứu này, số liệu sơ cấp được thu thập bằng bảng hỏi, thông qua phỏng vấn ngẫu nhiên trực tiếp 250 người dân sống trên địa bàn thành phố Bắc Giang vào năm 2022.  Phương pháp phân tích EFA và cấu trúc tuyến tính SEM được dùng để đánh giá độ tin cậy của thang đo và kiểm định mô hình lý thuyết xác định mối quan hệ và mức độ ảnh hưởng giữa kiến thức, thái độ, tiêu chuẩn chủ quan, nhận thức kiểm soát hành vi đến ý định hành vi và từ ý định hành vi đến hành vi quản lý thải rắn sinh hoạt hộ gia đình hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn. Kết quả cho thấy, người dân thái độ tích cực với quản lý thải rắn sinh hoạt hướng tới kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, kiến thức không đầy đủ và hành vi quản lý thải rắn sinh hoạt theo hướng kinh tế tuần hoàn chưa thực sự rõ ràng. Kết quả phân tích cho thấy, các nhân tố giả thuyết đưa ra đều tác động và có nghĩa thống kê đến ý định thực hiện hành vi và ý định thực hiện hành vi tác động tích cực đến hành vi. Trong đó kiểm soát hành vi và yếu tố thái độ là yếu tố quan trọng nhất, tiếp theo là thái độ và kiến thức, cuối cùng là tiêu chuẩn chủ quan. Để tăng cường công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt hộ gia đình hướng đến nền kinh tế tuần hoàn tại thành phố Bắc Giang, việc thực hiện phối hợp các công cụ trong đó truyền thông nâng cao nhận thức, hoàn thiện hệ thống quản lý chất thải rắn sinh hoạt đồng bộ trong đó chú trọng cải thiện hệ thống thu gom, phát triển công nghệ tái chế trong xử lý đóng vai trò hết sức quan trọng.