TÍNH ĐA DẠNG VÀ HIỆN TRẠNG BẢO TỒN CÁC LOÀI THỰC VẬT HỌ HỒ ĐÀO (Juglandaceae) TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN XUÂN NHA, TỈNH SƠN LA

Abstract

Juglandaceae in the Xuan Nha nature reserve, Son La province is diverse with 5 species belonging to 4 genera, about 45.5% total species and 57.1% genera of Juglandaceae in Vietnam.  Platycarya strobilacea Sielbold & Zuccarini is a new record for flora of Xuan Nha Nature Reserve. Juglandaceae plants species in Xuan Nha Nature Reserve also important in conservation value with 3 species are listed in IUCN Red List 2021 and 2 species in Red Data Book of Vietnam 2007. Most Juglandaceae species in Xuan Nha Nature Reserve distribute at altitudes below 700 m sea level. Platycarya strobilacea Sielbold & Zuccarini and Carya tonkinensis Lecomte distribute in 3 altitudes levels of the research area. The study also assessed the morphological, biological and ecological characteristics of 05 species of Juglandaceae in the research area. Of them Pteracarya tonkinensis Dode, Alfaroa roxburghiana (Lindl. ex Wall.) Iljinsk still easy to find and good at natural regeneration, while Carya sinensis Dode, Platycarya strobilacea Sielbold & Zuccarini) and Carya tonkinensis Lecomte) only small population in the study site. Platycarya strobilacea Sielbold & Zuccarini) still not listed in both IUCN Red List and Red Data Book of Vietnam. Therefore a program for conservation and development of Juglandaceae in Xuan Nha Nature Reserve is really needed.

Tóm tắt

Thực vật họ Hồ đào (Juglandaceae) tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên (BTTN) Xuân Nha, tỉnh Sơn La khá đa dạng về thành phần loài với 5 loài, thuộc 4 chi được ghi nhận, chiếm 45,5% tổng số loài, 57,1% tổng số chi thuộc họ Hồ đào tại Việt Nam, trong đó Hóa hương (Platycarya strobilacea Sielbold & Zuccarini) là loài mới được ghi nhận cho hệ thực vật Xuân Nha. Thực vật họ Hồ đào tại khu vực nghiên cứu có giá trị bảo tồn cao với 3 loài được ghi nhận trong Danh lục Đỏ IUCN (2021), 2 loài trong Sách Đỏ Việt Nam (2007). Thực vật họ Hồ đào tại khu vực nghiên cứu chủ yếu phân bố ở độ cao dưới 700 m so với mực nước biển với 5 loài được ghi nhận. Trong đó Hóa hương (Platycarya strobilacea Sielbold & Zuccarini) và Mạy châu (Carya tonkinensis Lecomte) có biên độ cao lớn phân bố cả 3 đai cao tại khu vực nghiên cứu. Nghiên cứu đã đánh giá đặc điểm hình thái, sinh học, sinh thái và phân bố của 5 loài thuộc họ Hồ đào tại Khu BTTN Xuân Nha. Trong 5 loài thì Chẹo tía (Alfaroa roxburghiana (Lindl. ex Wall.) Iljinsk) và Cơi (Pteracarya tonkinensis Dode) còn gặp khá nhiều và có tái sinh tự nhiên tốt. Trong khi đó, Chò đãi (Carya sinensis Dode), Hóa hương (Platycarya strobilacea Sielbold & Zuccarini) và Mạy châu (Carya tonkinensis Lecomte) số lượng gặp ngoài tự nhiên còn ít, đặc biệt là Hóa hương chưa được ghi nhận trong Sách Đỏ Việt Nam (2007) cũng như Danh lục Đỏ của IUCN (2021) nhưng số lượng loài gặp tự nhiên còn rất ít. Vì vậy, cần có chương trình nghiên cứu nhân giống và bảo tồn các loài thực vật thuộc họ Hồ đào tại Khu BTTN Xuân Nha, trong đó chú ý ưu tiên các loài Chò đãi, Hóa hương và Mạy châu.