KẾT QUẢ LAI TẠO MỘT SỐ DÒNG SEN LẤY HẠT TẠI VIỆT NAM

Abstract

Lotus (Nelumbo nucifera Gaertn.) is widely cultivated across Viet Nam, where its seeds constitute a major harvested product. To develop cultivars with improved seed yield and quality, breeding program was conducted at the Fruit and Vegetable Research Institute during the period 2022 - 2024. From this effort, 16 promising hybrid crosses were obtained, showing pod-setting rates of 30 - 80% and filled-seed percentages of 37.5 - 93.1%. Through selective line evaluations, two seed-type lotus hybrids, 22S06-8 and 22S12-14, were selected. These hybrids exhibit high flowering density (> 33 flowers/m²/year), high seed yield (pod-setting rate > 85% and filled-seed percentage > 80%) and desirable seed quality (starch content 17.0 - 17.1% and protein content 8.53 - 8.55%), along with low susceptibility to major pests and diseases. This study provides the first systematically evaluated seed-lotus cultivars developed through hybrid breeding in Viet Nam, offering new genetic resources for both commercial cultivation and future breeding programs.

Tóm tắt

Cây sen (Nelumbo nucifera Gaertn) được trồng rộng rãi trên khắp Việt Nam, trong đó hạt sen là một trong những sản phẩm thu hoạch chính. Nhằm chọn tạo được các giống sen có năng suất và chất lượng hạt cao, giai đoạn 2022 - 2024, Viện Nghiên cứu Rau quả đã nghiên cứu lai tạo các giống sen mới. Kết quả thu được 16 tổ hợp lai tiềm năng, với tỷ lệ đậu hạt đạt 30 - 80% và tỷ lệ hạt chắc/gương đạt 37,5 - 93,1%. Qua đánh giá chọn lọc dòng, 2 dòng 22S06-8, 22S12-14 có nhiều ưu điểm tốt về khả năng ra hoa (> 33 hoa/m²/năm), năng suất cao (tỷ lệ hoa đậu hạt đạt > 85%, tỷ lệ hạt chắc/gương > 80%), chất lượng hạt tốt (hàm lượng tinh bột 17 -17,1%, hàm lượng protein 8,53 - 8,55%), mức độ sâu, bệnh hại thấp (cấp 1). Nghiên cứu này lần đầu cung cấp đánh giá có hệ thống các giống sen từ chương trình lai tạo ở Việt Nam, góp thêm nguồn vật liệu di truyền cho sản xuất và chọn tạo giống về sau.