ĐA DẠNG NGUỒN GEN THỰC VẬT TẠI HAI TỈNH LAI CHÂU VÀ ĐIỆN BIÊN

Abstract

The key national project, Lai Chau hydropower, that plays an important role in economic development in Vietnam. Nevertheless, the construction causes the extinction of many precious, rare and endemic plant genetic resources. In this study, we have investigated the distribution of agro - forestry and medicinal plants in Lai Chau and Dien Bien provinces. The agricultural crops distributed in the affected area are highly diverse, of which up to 100 species are present, those are valuable crops used by the local, included 38 species vegetable genetic resources, 22 species rootand tuber crops, 17 species legumes, 6 species crops belong to herbaceous family and 17 other species. There were 20 forest trees species and 562 medicinal species surveyed. Nevertheless, they are unevenly distributed and genetic resources are distributed in regions depending on the topography, climate, soil and farming practices of the ethnic communities. We also investigated and detected 7 and 5 endemic and rare plant genetic resources discovered in Lai Chau and Dien Bien provinces respecitvely includes Athyriaceae, Da Moss, La Dang vegetable, Radix Polygoni multiflori, Fructus Amini tsao-ko, Meo Watermelon, Bauhinia variegata, Docynia indica, Meo masta, Dau rice, Dien Bien sticky rice, Tam Dien Bien rice. These genetic resources have been and will be conserved in situ, the home gardens, in order to maintain and further develop these valuable genetic resources.

Tóm tắt

Thủy điện Lai Châu là công trình trọng điểm quốc gia Việt Nam, có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Mặc dù vậy, việc xây dựng thủy điện có nguy cơ gây tuyệt chủng nhiều nguồn gen quý, hiếm, đặc hữu. Vì vậy, nghiên cứu khảo sát sự phân bố các nguồn gen bản địa nông lâm nghiệp và cây thuốc tại 2 tỉnh Lai Châu và Điện Biên đã được thực hiện. Kết quả phát hiện, có tới 100 loài có mặt là những cây trồng nông nghiệp có giá trị trong đời sống của đồng bào nơi đây, nguồn gen rau 38 loài, nguồn gen cây có củ 22 loài, nguồn gen đậu 17 loài, nguồn gen hòa thảo 6 loài và nguồn gen cây khác là 17 loài. Nghiên cứu cũng khảo sát và tìm thấy có 20 loài cây lâm nghiệp và 562 loài cây thuốc. Sự phân bố của các loài là không đồng đều và phụ thuộc vào địa hình, khí hậu thổ nhưỡng và tập quán canh tác của các đồng bao dân tộc ở đây. Tại 2 tỉnh Lai Châu và Điện Biên đã phát hiện được số lượng nguồn gen cây trồng đặc sản quý hiếm đặc hữu của Việt Nam lần lượt là 7 và 5. Cụ thể gồm những nguồn gen lần lượt là Rau dớn, Gạo dâu, Rêu đá, Cây lá đắng, Hà Thủ ô đỏ, Cây thảo quả, Dưa mèo, Rau hoa ban, Táo mèo, Đào rừng, Cải mèo, nếp Điện Biên, Tám Điện Biên với đầy đủ đặc điểm và hiện trạng phân bố. Những nguồn gen này đã và sẽ bảo tồn tại chỗ, vườn gia đình, nhằm duy trì và phát triển hơn nữa các nguồn gen giá trị này.