NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG MỘT SỐ NGUỒN GEN LÚA GẠO MÀU CỦA VIỆT NAM

Abstract

Evaluation of genetic diversity of 94 colored rice genetic resources originating from the 3 provinces of the Northeast, Northwest and North Central regions based on agro-morphological and genotype through 16 SSR directives.  The results showed genetic diversity at 16 locus genes with a total of 69 alleles, the PIC index - 0.578 showed the average level of diversity.  At some locus appeared heterozygous alleles such as SGK15808 on 2 locuses RM455 and RM447, 13392 on locus RM447.  Some genetic samples showed specific alleles, such as SGK12829 on primer RM44, SĐK17163 on primer RM 125. At the genetic similarity level of 0.62, the studied gene samples were separated into 2 large groups.  There are 3 pairs of gene source samples with similarity coefficient of 1.00. Compared with genetic group on agromorphological characteristics, these pairs of cultivars have many similar morphological characteristics but have a number of different morphological characteristics. Thus, evaluation of genetic diversity through 16 SSR directives partly reflects the expression of genotype through morphological traits. The results of genetic grouping based on agromorphological traits showed that 94 studied colored rice varieties had a high level of genetic diversity (genetic distance from 0.22 to 0.53) with a diferrent showing. This result is the basis for classification and identification of varieties and supports reservation in screening duplicate varieties, thereby building a nucleus group and helping in the selection of first level materials for breeding  quality rice varieties.

Tóm tắt

Đánh giá đa dạng di truyền của 94 mẫu nguồn gen lúa gạo màu có nguồn gốc từ các tỉnh ở 3 vùng Đông Bắc, Tây Bắc và Bắc Trung bộ dựa trên đặc điểm hình thái nông học và kiểu gen thông qua 16 chỉ thị SSR. Kết quả cho thấy, đa dạng di truyền ở 16 locut với tổng số alen thu được là 69 alen, chỉ số PIC 0,578 cho thấy mức độ đa dạng trung bình. Tại một số locut xuất hiện alen dị hợp tử như SĐK15808 trên 2 locut RM455 và RM447, 13392 trên locut RM447. Một số mẫu giống xuất hiện alen đặc trưng như SĐK12829 trên mồi RM44, SĐK17163 trên mồi RM 125. Tại mức tương đồng di truyền 0,62, các mẫu nguồn gen nghiên cứu đã tách thành 2 nhóm lớn. Có 3 cặp mẫu nguồn gen có hệ số tương đồng là 1,00. Đối chiếu với cây phân nhóm di truyền dựa trên đặc điểm hình thái nông học các cặp mẫu nguồn gen này có nhiều đặc điểm hình thái tương đối giống nhau nhưng có một số đặc điểm hình thái khác nhau. Như vậy, đánh giá đa dạng di truyền thông qua 16 chỉ thị SSR phần nào đã phản ánh được các biểu hiện của kiểu gen thông qua các tính trạng hình thái. Kết quả cây phân nhóm di truyền dựa vào tính trạng hình thái nông học có thể thấy 94 giống lúa gạo màu nghiên cứu có mức độ đa dạng di truyền cao (khoảng cách di truyền từ 0,22-0,53) với mức biểu hiện khác nhau. Kết quả này là cơ sở để phân loại, nhận dạng các giống và hỗ trợ công tác bảo tồn trong việc sàng lọc các giống trùng lặp, từ đó xây dựng tập đoàn hạt nhân và giúp ích cho việc lựa chọn vật liệu khởi đầu tạo giống lúa chất lượng.