BIẾN ĐỘNG MỰC NƯỚC VÀ CHẤT LƯỢNG NƯỚC DƯỚI ĐẤT: NGHIÊN CỨU TẠI TẦNG qp2-3 THUỘC BÁN ĐẢO CÀ MAU, VIỆT NAM

Abstract

This study was carried out in Ca Mau Peninsula with the following objectives: (i) to analyze and assess the trend of decreasing groundwater level (GWL) in the middle - upper Pleistocene aquifer (qp_2-3) during the wet and dry seasons; (ii) to determine the changes of groundwater quality in space and time based on 9 parameters (pH, Fe, NO₃^-, CaCO₃, Cl^-, SO₄^2-, COD, BOD and Coliform). This study used Man-Kendall test and Multivariate analysis (Principal Component Analysis - PCA and Agglomerative Hierarchical Clustering - AHC) methods; and water quality index. The results show that the GWL of qp_2-3 aquifer tends to decrease in both wet and dry seasons with 95% confidence. The results of PCA analysis show that in the dry season, the BOD and COD parameters have the greatest variation (with the difference of more than 80%). In the wet season, the parameters of BOD, COD, and CaCO₃ greatly affect the quality of groundwater. In addition, the results of AHC analysis divided water quality parameters into 4 groups for the dry season and 6 groups for the wet season with a difference of 40%. On the other hand, the fluctuation of GWL tends to decrease gradually over time, it decreases from 0.24 m/year - 0.25 m/year for the whole region, of which the largest decrease is in Bac Lieu in the dry season (0.44 m/year) and in Ca Mau in the wet season (0.46 m/year). Although water quality parameters such as BOD, COD, and CaCO₃ tend to increase, this increase is not statistically significant.

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện tại bán đảo Cà Mau với các mục tiêu: (i) phân tích và đánh giá xu thế sụt giảm mực nước dưới đất (NDĐ) tại tầng Pleistocene giữa - trên (qp_2-3) trong mùa mưa và mùa khô; (ii) xác định sự biến động và phân loại chất lượng NDĐ theo không gian và thời gian theo 9 chỉ tiêu (pH, Fe, NO₃^-, CaCO₃, Cl^-, SO₄^2-, COD, BOD và Coliform). Nghiên cứu sử dụng phương pháp kiểm định phi tham số Mann - Kendall, phân tích đa biến và chỉ số chất lượng nước. Kết quả cho thấy mực NDĐ tại tầng qp_2-3 có xu thế sụt giảm trong mùa mưa và mùa khô ở mức ý nghĩa 95%. Kết quả phân tích thành phần chính cho thấy vào mùa khô chỉ tiêu BOD và COD có sự biến động lớn nhất (sự khác biệt lớn hơn 80%). Vào mùa mưa, các chỉ tiêu BOD, COD và CaCO₃ ảnh hưởng lớn đến chất lượng NDĐ. Ngoài ra, kết quả phân tích nhóm thứ bậc chia làm 4 nhóm đối với mùa khô và 6 nhóm đối với mùa mưa với sự khác biệt 40%. Mặt khác, mực NDĐ có xu thế giảm dần theo thời gian: cụ thể giảm từ 0,24 m/năm - 0,25 m/năm đối với toàn khu vực, trong đó sụt giảm nhiều nhất tại Bạc Liêu vào mùa khô (0,44 m/năm) và tại Cà Mau vào mùa mưa (0,46 m/năm). Mặc dù các số chỉ tiêu chất lượng nước như BOD, COD và CaCO₃ có xu thế tăng, nhưng sự gia tăng này không có ý nghĩa thống kê.