ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ SUY GIẢM MỰC NƯỚC DƯỚI ĐẤT VÀ KHẢ NĂNG BỔ CẬP CHO TẦNG Holocene (qh): TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU TẠI VÙNG THƯỢNG NGUỒN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Abstract

This study aimed to evaluate the trend of groundwater level (GWL) variation in Holocene (qh), Upper Pleistocene (qp₃), Middle Upper Pleistocene (qp_2-3) and the possibility to recharge groundwater to qh aquifer from rainwater in the upstream region of the Mekong Delta. This paper used the following methods: (i) Mann - Kendall test and Sen's Slope trend for GWL; (ii) analysis and assessment of rain distribution characteristics; and (iii) calculation of the rainwater recharge according to Bindeman (1963). The results showed that in the period 1995 - 2020, GWL tends to decrease gradually over time and the rainfall tends to increase in the wet season, decreases in the dry season but not significantly, the average temperature in the period 1995 - 2015 tends to increase. The results of the Mann - Kendall test and the Sen's Slope trend showed that the fluctuation of GWL tends to decrease. Fluctuation (decrease/increase) in GWL indicates the levels of groundwater withdrawal for usage in aquifers and the fluctuation may be due to precipitation distribution (dominant in wet months, the number of rainy days in the season increased but not significantly). GWL in Holocene (qh) is likely to be recharged from rainwater.

Tóm tắt

Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá xu thế biến động mực nước dưới đất (NDĐ) tầng Holocene (qh), Pleistocene thượng (qp₃), Pleistocene trung thượng (qp_2-3) và khả năng bổ cập NDĐ tầng qh từ nước mưa tại vùng thượng nguồn đồng bằng sông Cửu Long. Các phương pháp được sử dụng gồm: (i) kiểm định Mann - Kendall và xu thế Sen’s Slope cho mực NDĐ; (ii) phân tích và đánh giá đặc điểm phân bố mưa; (iii) tính toán lượng nước mưa bổ cập theo Bindeman (1963). Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở giai đoạn năm 1995 - 2020, mực NDĐ có xu thế giảm dần theo thời gian và lượng mưa có xu hướng tăng vào mùa mưa, giảm vào mùa khô nhưng không đáng kể, nhiệt độ trung bình giai đoạn năm 1995 - 2015 có xu hướng tăng. Kết quả kiểm định Mann - Kendall và xu thế Sen’s Slope cho thấy biến động mực NDĐ có xu thế giảm. Sự biến động (giảm/tăng) mực NDĐ cho thấy được mức độ sử dụng nước ở các tầng chứa nước và nguyên nhân có thể là do sự phân bố mưa (tập trung vào những tháng mùa mưa, mặc dù số ngày mưa ở mùa khô tăng lên nhưng không đáng kể). Mực nước tầng Holocene (qh) có khả năng được bổ cập từ nước mưa.