BỆNH CHẾT HÉO DO NẤM Ceratocystis manginecans GÂY HẠI CÂY XOAN TA

Abstract

Melia azedarach, a wood supplying species, has been planted in large scale in North East, North West North Central, South Central and Highland Central of Vietnam for many years. However, plantations of this tree have been threatened by wilt disease which could spread rapidly in the population. The purposes of this study are to identify symptoms, taxonomy, and pathogenicity of pathogens that cause wilt disease in M. azedarach plantations in Hoa Binh and Thanh Hoa provinces. Typical symptoms of wilt disease in M. azedarach were noticed as cankers on the stem, the bark. In addition, wood surrounding lesions was discolored and turned to dark brown or dark blue. More seriously, the canopies turned yellow, followed by wilting, leaf drying and leaf falling, and then tree death. From βT1a and βT1b sequence analysis, the Ceratocystis isolates causing wilt disease in M. azedarach plantations in Hoa Binh and Thanh Hoa province were Ceratocystis manginecans. The pathogenicity of isolates ranged from moderately to highly virulent with M. azedarach seedling. In order to effectively manage wilt disease in M. azedarach plantations, it is necessary to study additional suitable management solutions for this host plant.

Tóm tắt

Xoan ta là loài cây trồng phổ biến tại vùng Đông Bắc bộ, Tây Bắc bộ, Bắc Trung bộ, Nam Trung bộ và Tây Nguyên và đã góp phần cung cấp nguồn nguyên liệu gỗ trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, bệnh chết héo gây hại rừng trồng Xoan ta có xu hướng lan nhanh. Nghiên cứu này nhằm xác định triệu chứng, giám định loài và thử tính gây bệnh của nấm gây chết héo rừng trồng Xoan ta tại tỉnh Hòa Bình và Thanh Hóa. Nấm gây bệnh chết héo rừng trồng Xoan ta với triệu chứng điển hình là trên vỏ cây bị bệnh có những vết loét, gỗ bị thâm đen hoặc xanh đen, có thể sùi nhựa hoặc bọt nước. Khi cây bị bệnh, tán lá héo dần từ trên ngọn xuống và sau đó bị chết. Kết quả giải trình tự gen bằng cặp mồi βT1a và βT1b đã xác định mười mẫu nấm gây bệnh chết héo rừng trồng Xoan ta tại tỉnh Hòa Bình và Thanh Hóa là loài Ceratocystis manginecans. Các mẫu nấm phân lập từ các cây bị bệnh đều có tính gây bệnh trung bình đến rất mạnh đối với cây Xoan ta 1 năm tuổi. Để quản lý hiệu quả bệnh chết héo rừng trồng Xoan ta, cần nghiên cứu bổ sung các giải pháp quản lý phù hợp cho cây Xoan ta, một loài cây chủ mới của nấm gây bệnh chết héo.