KHU HỆ CÁ SUỐI Ở KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN PÙ HOẠT, TỈNH NGHỆ AN: KẾT QUẢ KHẢO SÁT GIAI ĐOẠN 5/2020-01/2021

Abstract

Fishes are ecologically a very important link in the natural food web, so the conservation of wildlife is including to conserve wild fishes. Further exploration and conservation assessments of inland fish fauna are needed in the Pu Hoat Nature Reserve. The fish surveys were conducted on 21^th - 31^st may 2020, 7^th - 16^th september 2020 and 17^th - 26^th january 2021 in 20 creeks and streams of Chu and Hieu rivers. Fish fauna were analyzed by using morphology from our samples and delineated factors of fish distribution were inferred. Updating scientific names, phylogenetic, and endemism were integrated from this study and modified global fish phylogenetic data. Total 44 inland species, belonging to 41 genera, 21 families, 8 orders were identified from 20 sampling sites. Pu Hoat fish fauna was subgrouped into four units based on their zoogeography: Hong river, Northern Annam, Lower Lancang and Northern Africa. Thirty sixe species assessed in IUCN Red List (2021). 7 new records of fishes providing for Biosphere Reserve of Western Nghe An.

Tóm tắt

Trên phương diện sinh thái học, cá là mắt xích rất quan trọng trong chuỗi - lưới thức ăn tự nhiên, do đó bảo tồn nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm có liên quan hết sức mật thiết với việc bảo tồn cá tự nhiên. Đây là lý do quan trọng để tiến hành sưu tập và phân loại cá trong Khu Bảo tồn Thiên nhiên (BTTN) Pù Hoạt. Khảo sát thực hiện trên hai lưu vực sông Chu – phụ lưu sông Mã và sông Hiếu phụ lưu sông Cả với tổng cộng 20 khe suối từ 21-31/5/2020, 7 - 16/9/2020 và 17 - 26/01/2021. Mẫu vật được phân tích hình thái kết hợp với phân tích dữ liệu phân bố từ nhiều nguồn dữ liệu sẵn có. Kết quả cho thấy các loài cá ở Khu hệ Cá suối Pù Hoạt có nguồn gốc phân bố từ bốn khu vực sinh thái nước ngọt gồm: Sông Hồng, Bắc Trường Sơn, Hạ Lan Thương và Đông Bắc Phi với 44 loài thuộc 41 giống, 21 họ và 8 bộ. Bộ cá Chép (Cypriniformes) là bộ đa dạng nhất với 21 loài thuộc 11 họ và phân họ. Khu hệ có 13 loài cá đặc hữu của khu hệ cá sông Hồng và Bắc Trường Sơn, trong đó có 1 loài đặc hữu của miền Trung Việt Nam. Trong 44 loài cá ghi nhận được, thống kê thấy 36 loài có tên trong danh lục Đỏ IUCN (2021), 1 loài có tên trong Sách Đỏ Việt Nam (2007) và 18 loài có giá trị kinh tế cao. Kết quả khảo sát cũng đã bổ sung 7 loài cho khu hệ cá vùng Tây Bắc Nghệ An.