Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến dược liệu ké đầu ngựa (Xanthium strumarium L.) tại thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương

Abstract

This study aims to determine the appropriate planting season, density and fertilizer doses for Xanthium strumarium L in Chi Linh city, Hai Duong province. Results on planting season show that: the number of fruits and fruit yield in the March planting season is higher than that in the April planting season. The yield was 14 tons/ha in the March planting season, while April planting season reached 13.2 tons/ha. For experiments on planting density, the height, canopy diameter and number of first level branches at the stage of 7-months after planting were significantly different (p ≤ 0.05). The planting density 50 x 60 cm has a higher tree height than the tree height in the distance 50 x 70 cm and 50 x 80 cm. The planting distance 50 x 70 cm has the largest number of first-level branches (24.5 branches/tree), while the planting distance 50 x 60 cm only reached the corresponding value of 21.7 branches/tree at the 7-month post-planting stage. The planting distance of 50 x 70 cm has the highest yield (13.08 tons/ha) and is significantly higher (P ≤ 0.05) than the planting distance of 50 x 80 cm and 50 x 60 cm, respectively. The fruit yield in planting distance 50 x 70 cm were the highest value (13.08 tons/ha) and showed statistical significant (p ≤ 0.05) compared to 50 x 80 cm and 50 x 60 cm, respectively. For experiment of fertilizer doses, the treatment of [9 kg NPK (9: 6: 3) + 6.5 kg NPK (17: 12: 7) + 7.5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg micro-nutrient fertilizers]/360 m² acreage reached at the highest yield (13.91 tons/ha) and  was significantly higher (p ≤ 0.05) than treatments of [11 kg NPK (9: 6: 3) + 7.5 kg NPK (17: 12: 7) + 8.5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg micro-nutrient fertilizers] and [7 kg NPK (9: 6: 3) + 5,5 kg NPK (17: 12: 7) + 6,5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg micro-nutrient fertilizers], respectively. The fertilizer doses of [9 kg NPK (9: 6: 3) + 6.5 kg NPK (17: 12: 7) + 7.5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg micro-nutrient fertilizers]/360 m² was the most potential and could be applied in the condition of Chi Linh city, Hai Duong province. However, further study needs to be research on the chlorogenic acid component of X. strumarium according to Vietnamese Pharmacopoeia (the 5^th version).

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm xác định biện pháp kỹ thuật về thời vụ, mật độ trồng và liều lượng phân bón thích hợp cho cây ké đầu ngựa (Xanthium strumarium L.) tại thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Kết quả nghiên cứu về thời vụ trồng cho thấy: Số lượng quả và năng suất quả ở thời vụ trồng tháng 3 cao hơn so với thời vụ trồng tháng 4. Năng suất đạt 14,03 tấn/ha ở thời vụ trồng tháng 3, trong khi thời vụ trồng tháng 4 đạt 13,2 tấn/ha. Nghiên cứu về mật độ cho thấy: Chiều cao, đường kính tán và số cành cấp 1 ở giai đoạn sau trồng 7 tháng tuổi, khác biệt có ý nghĩa (P ≤ 0,05). Công thức trồng 50 x 60 cm (MĐ₁) có chiều cây cao hơn chiều cao cây ở công thức 50 x 70 cm (MĐ₂)và 50 x 80 cm (MĐ₃). Ở MĐ₂ có số cành cấp 1 lớn nhất (24,5 cành/cây), trong khi đó ở MĐ₁ chỉ đạt giá trị tương ứng là 21,7 cành/cây ở giai đoạn sau trồng 7 tháng tuổi, ở MĐ₂ có năng suất cao nhất (13,08 tấn/ha) cao hơn và có ý nghĩa (p ≤ 0,05) so với MĐ₃ và MĐ₁. Kết quả nghiên cứu về liều lượng phân bón cho thấy, công thức phân bón 9 kg NPK (9: 6: 3) + 6,5 kg NPK (17: 12: 7) + 7,5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg vi lượng (PB₂) có năng suất cao nhất (13,91 tấn/ha) cao hơn có ý nghĩa (p ≤ 0,05) so với các công thức phân bón 11 kg NPK (9: 6: 3) + 7,5 kg NPK (17: 12: 7) + 8,5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg phân vi lượng (PB₃) và công thức phân bón 7 kg NPK (9: 6: 3) + 5,5 kg NPK (17: 12: 7) + 6,5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg vi lượng (PB₁). Công thức bón 9 kg NPK (9: 6: 3) + 6,5 kg NPK (17: 12: 7) + 7,5 kg NPK (12: 7: 17) + 1 kg vi lượng có nhiều ưu thế nhất nên có thể áp dụng trong điều kiện tại thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên, cần có nghiên cứu về thành phần axit chlorogenic trong dược liệu ké đầu ngựa theo Dược điển Việt Nam V.