HÌNH THÁI ẤU TRÙNG LOÀI CÁ MÓM CHỈ BẠC (GERREIDAE: Gerres oyena) XUẤT HIỆN TẠI VÙNG ĐẤT NGẬP NƯỚC VEN BIỂN TIÊN YÊN, TỈNH QUẢNG NINH

Abstract

The common silver-biddy (Gerres oyena) is a euryhaline fish distributed in the coasts of tropical and subtropical coastal areas along the Indo-West Pacific region. Information about the early stages of this species is limited, partially due to the lack of morphological description documents. In order to provide morphological references for identification and further researches, the study was conducted to describe the larvae of Gerres oyena based on 59 specimens (ranging from 5.2 to 11.5 mm SL) collected in the tidal areas around the Tien Yen estuary and Mo inlet, Quang Ninh province in September 2019, May 2020, May 2021 and October 2021. The larvae are moderate and laterally compressed bodies with 24 myomeres. The mouth is protrusible. The anus is situated mid-body. The vent to anal fin length is large, gradually decreasing with the growth. The head spine is relatively small, forming a serrated edge on the outer preopercular border. There are 9 spines in the dorsal fin. The second spines are the longest spines in the respective dorsal and anal fins. The larvae of Gerres oyena are lightly pigmented on the head and both the dorsal and ventral sides of the body, with the amount of pigmentation increasing as the body size grows. At a size of 11.5 mm SL, a series of "x"-shaped melanophores forms along anal fin base and ventral midline of caudal peduncle. A distinctive black pigment appears at the base of the first dorsal-fin spine in all specimens. Based on these distinctive characteristics, the larvae of Gerres oyena are discussed and differentiated from the larvae of other mojarras in the Gulf of Tonkin.

Tóm tắt

Cá móm chỉ bạc (Gerres oyena) là loài cá rộng muối phân bố ở cửa sông ven biển nhiệt đới tới cận nhiệt đới Ấn Độ-Tây Thái Bình Dương. Các thông tin về giai đoạn sớm của loài này rất hạn chế, một phần nguyên nhân là thiếu các tài liệu mô tả hình thái. Nhằm cung cấp các dẫn liệu hình thái ngoài phục vụ công tác định loại, nghiên cứu tiến hành mô tả ấu trùng loài cá móm chỉ bạc dựa trên 59 mẫu vật (5,2 - 11,5 mm SL) thu tại vùng đất ngập nước ven biển cửa sông Tiên Yên và cửa Mô, tỉnh Quảng Ninh vào tháng 9/2019, tháng 5/2020, tháng 5/2021, tháng 10/2021. Ấu trùng có cơ thể thuôn dài, dẹp bên với 24 đốt cơ. Phần miệng có thể linh hoạt co duỗi. Hậu môn nằm ở khoảng giữa cơ thể. Khoảng cách giữa hậu môn và khởi điểm vây hậu môn lớn, giảm dần cùng với sự lớn lên của cá thể. Gai đầu khá ít, nhỏ và yếu, tạo thành hình răng cưa ở xương trước nắp mang. Cá có 9 tia vây cứng ở vây lưng. Tia vây cứng thứ hai là tia vây cứng dài nhất tương ứng ở vây lưng và vây hậu môn. Ấu trùng Gerres oyena có sắc tố rải rác ở mặt lưng và mặt bụng của cơ thể với số lượng sắc tố tăng dần cùng với sự lớn lên của cơ thể. Ở kích thước 11,5 mm SL, sắc tố đen tại gốc vây hậu môn và mặt bụng của cán đuôi hình thành 1 hàng các sắc tố hình chữ “x” cách nhau tương đối đồng đều. Một sắc tố đen đặc trưng xuất hiện tại gốc tia vây cứng thứ nhất của vây hậu môn ở tất cả các mẫu vật. Dựa trên các đặc điểm đặc trưng trên, ấu trùng Gerres oyena được thảo luận và phân biệt với ấu trùng các loài cá móm khác phân bố ở vịnh Bắc bộ.