THỰC TRẠNG SẢN XUẤT VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CHÔM CHÔM TẠI HUYỆN CHÂU THÀNH VÀ CHỢ LÁCH, TỈNH BẾN TRE

Abstract

Rambutan is one of the economical crops for export in Ben Tre province with 4 varieties including: Java, Rongrien (accounting for 80 - 90% of cultivated areas), Nhan and other varieties. Rambutan growing area tends to decrease from 2017 to 2022 due to the conversion of saltwater intrusion and the destroying of pests and plant disease. Our research in 2021 - 2022 focuses on investigating the current situation of rambutan production in Chau Thanh and Cho Lach districts as well as propose feasible solutions to stabilize the rambutan production for domestic consumption and export. Survey data recorded 13 species of pests and diseases, in which, fruit borers, mealybugs, leaf blight and powdery mildew occur frequently and cause severe damage. Pesticides for rambutan production normally applied up 7 - 9 times/year (Chau Thanh) and 10 -11times/year (Cho Lach) with 79 commercial pesticides classified in 34 active ingredients. The group of insecticides accounted for the highest proportion with 37.97% (38 types), fungicides accounting for 37.97% (30 types) and attracticide (Attract-and-kill insect) accounting for 2.53% (2 types).  Results from our studies point out the necessity of maintaining about 4,500 - 5,000 ha for sustainable growing rambutan accompaied with handling saltwater intrusion, applying VietGAP, GlobalGAP standards, pest and disease control, post-harvest and processing technology. Furthermore, increasing the coordination with both management agencies and business associations for exporting rambutan is necessary.

Tóm tắt

Kết quả điều tra đánh giá thực trạng sản xuất chôm chôm tại huyện Châu Thành và Chợ Lách, tỉnh Bến Tre cho thấy, diện tích, sản lượng chôm chôm có xu hướng giảm từ năm 2017 đến năm 2022 với 4 giống chôm chôm là: Java, Rongrien, Nhãn và các giống khác. Trong đó, giống Java và Rongrien được trồng phổ biến, chiếm 80 - 90% diện tích. Trên cây chôm chôm thường có 13 loài sâu, bệnh hại, trong đó có sâu đục quả, rệp sáp, bệnh cháy lá và giả phấn trắng phát sinh gây hại nặng với mức độ xuất hiện (+++). Để phòng trừ, đã sử dụng 34 hoạt chất với 79 loại thuốc bảo vệ thực vật; nhóm thuốc trừ sâu nhiều nhất 38 loại (chiếm 48,1%); nhóm thuốc trừ bệnh có 30 loại (chiếm 37,97%); nhóm thuốc dẫn dụ côn trùng ít nhất 2 loại (chiếm 2,53%) với số lần xử lý 7 - 9 lần/năm (Châu Thành) và 10 - 11 lần/năm (Chợ Lách). Nguyên nhân lớn nhất giảm diện tích trồng chôm chôm là do sự xâm nhập mặn, chuyển đổi sang cây trồng khác. Để phát triển bền vững và phát huy tiềm năng, lợi thế cây chôm chôm tại Bến Tre, cần chủ động kế hoạch và duy trì diện tích trồng 4.500 - 5.000 ha, xử lý xâm nhập mặn, áp dụng biện pháp kỹ thuật thâm canh, phòng trừ sâu, bệnh hại, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, ứng dụng công nghệ chế biến và bảo quản sau thu hoạch, phối hợp với các cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp thúc đẩy quảng bá và xuất khẩu chôm chôm.